<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X31n0609"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 609 法花经大意</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 609 法花经大意</title> <author>明 无相说</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> </editionStmt> <extent>3卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">31</idno>.<idno type="no">609</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2023-05-09 19:33:36 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">法花经大意</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00589"> <charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName> <mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping> <mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>涧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[涧-日+月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01665"> <charName>CBETA CHARACTER CB01665</charName> <mapping cb:dec="984705" type="PUA">U+F0681</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+2383D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>耙</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[标-示+(革*月)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02133"> <charName>CBETA CHARACTER CB02133</charName> <mapping cb:dec="985173" type="PUA">U+F0855</mapping> <mapping type="unicode">U+2E214</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[糸*系]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-09-14T14:54:47"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0477a" n="0477a"/> <lb ed="X" n="0477a01"/> <lb ed="X" n="0477a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 609-A 法花大意序</cb:mulu><head>No. 609-A <lb ed="X" n="0477a03"/><lb ed="R049" n="0705a01"/> 法花大意序</head> <lb ed="X" n="0477a04"/> <lb ed="X" n="0477a05"/><lb ed="R049" n="0705a02"/><p xml:id="pX31p0477a0501">法花大意乃廣陵大虚相师谈经结案之语也。其所 <lb ed="X" n="0477a06"/><lb ed="R049" n="0705a03"/>谓大意者。述诸<persName>佛</persName>之本怀。显众生之妙性。会偏圆之 <lb ed="X" n="0477a07"/><lb ed="R049" n="0705a04"/>一致。廓宗说之通途。盖以一大事因缘。愚小莫能顿 <lb ed="X" n="0477a08"/><lb ed="R049" n="0705a05"/>契。诸法之实相。深妙难以言宣。故大觉初生。辄露真 <lb ed="X" n="0477a09"/><lb ed="R049" n="0705a06"/>機于指顾。法花後唱。全彰妙体于白毫。眇目难窥。徽 <lb ed="X" n="0477a10"/><lb ed="R049" n="0705a07"/>猷曷隐。然则启方便于九部。开实智于三乘者。特以 <lb ed="X" n="0477a11"/><lb ed="R049" n="0705a08"/>知音辽旷。未遇当機耳。若夫潜通秘键。妙协玄枢。则 <lb ed="X" n="0477a12"/><lb ed="R049" n="0705a09"/>曲唱傍提。无非勝行。尘缘刹境。等一妙心。是故擧手 <lb ed="X" n="0477a13"/><lb ed="R049" n="0705a10"/>低头。均蒙印记。譬犹都会大城。随得一门而入。则八 <lb ed="X" n="0477a14"/><lb ed="R049" n="0705a11"/>达皆通衢矣。唯师衣珠不昧。宝所亲登。既阐義以发 <lb ed="X" n="0477a15"/><lb ed="R049" n="0705a12"/>金文。复征心而提如意。夺妙解于思惟之域。洞玄旨 <lb ed="X" n="0477a16"/><lb ed="R049" n="0705a13"/>于威音以前。我执既忘。妙圆斯应。是则开塔户于擧 <lb ed="X" n="0477a17"/><lb ed="R049" n="0705a14"/>指。顿见古<persName>佛</persName>全身。观龙女之献珠。疾往无垢世界。河 <lb ed="X" n="0477a18"/><lb ed="R049" n="0705a15"/>沙之界不隔。尘墨之劫匪遥。入无量義三昧。坐不思 <lb ed="X" n="0477a19"/><lb ed="R049" n="0705a16"/>议道场。灵山一会。俨然未散。斯言信不诬矣。</p> <lb ed="X" n="0477a20"/><lb ed="R049" n="0705a17"/><p xml:id="pX31p0477a2001">嘉靖丁巳岁孟冬天池沙门法聚谨序</p></cb:div> <lb ed="X" n="0477a21"/> <lb ed="X" n="0477a22"/> <lb ed="X" n="0477a23"/> <lb ed="X" n="0477a24"/> <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0477b" n="0477b"/> <lb ed="X" n="0477b01"/> <lb ed="X" n="0477b02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 609-B 法花大意开经叙启</cb:mulu><head>No. 609-B <lb ed="X" n="0477b03"/><lb ed="R049" n="0705b01"/> 法花大意开经叙启</head> <lb ed="X" n="0477b04"/> <lb ed="X" n="0477b05"/><lb ed="R049" n="0705b02"/><p xml:id="pX31p0477b0501">夫妙法莲花经者。十方诸<persName>佛</persName>之极证。一切菩萨之真 <lb ed="X" n="0477b06"/><lb ed="R049" n="0705b03"/>行。六道含灵之所迷。众子不识之甚谤。然谤也迷也 <lb ed="X" n="0477b07"/><lb ed="R049" n="0705b04"/>行也证也有四之不同。本也体也性也理也无四之 <lb ed="X" n="0477b08"/><lb ed="R049" n="0705b05"/>不一。以四之皆一。故东方有圣人生。其道同。其体同。 <lb ed="X" n="0477b09"/><lb ed="R049" n="0705b06"/>其言行行藏教化。乃至纤悉云为。无不同也。南北方。 <lb ed="X" n="0477b10"/><lb ed="R049" n="0705b07"/>上下方。尽空有二界。有圣人生。其道同。其体同。其言 <lb ed="X" n="0477b11"/><lb ed="R049" n="0705b08"/>行行藏教化。纤悉云为。无不同也。以四之不同。故古 <lb ed="X" n="0477b12"/><lb ed="R049" n="0705b09"/>时有异端出。其言不一。其好恶不一。乃至忧患恐惧 <lb ed="X" n="0477b13"/><lb ed="R049" n="0705b10"/>忿懥取舍。皆不一也。今时未来时。尽世代万变有异 <lb ed="X" n="0477b14"/><lb ed="R049" n="0705b11"/>端出。其言不一。其好恶不一。乃至忧患恐惧忿懥取 <lb ed="X" n="0477b15"/><lb ed="R049" n="0705b12"/>舍。皆不一也。以不一故。车不同轨。书不同文。乌得大 <lb ed="X" n="0477b16"/><lb ed="R049" n="0705b13"/>道不生谤而甚疑。所以不难于先觉。难于後学也。以 <lb ed="X" n="0477b17"/><lb ed="R049" n="0705b14"/>同一故。天常同覆。地常同载。未尝大道不同行而极 <lb ed="X" n="0477b18"/><lb ed="R049" n="0705b15"/>明。所以不难于後学。难于先觉也。难于先觉。故先觉 <lb ed="X" n="0477b19"/><lb ed="R049" n="0705b16"/>明道。克苦修行。如雪山六年。少林九载。皇皇如丧家 <lb ed="X" n="0477b20"/><lb ed="R049" n="0705b17"/>之犬。汲汲如怀渴之鹿。或解人之惑而作论。或洗人 <lb ed="X" n="0477b21"/><lb ed="R049" n="0705b18"/>之非而上书。或为道而戮身。或扶道而去首。或大辩 <lb ed="X" n="0477b22"/><lb ed="R049" n="0706a01"/>而<g ref="#CB15081">策</g>有万言。或深隐而言无一发。甚至于奴之狗之 <lb ed="X" n="0477b23"/><lb ed="R049" n="0706a02"/>草之芥之。为一言之不明也。极至于割之屠之囚之 <lb ed="X" n="0477b24"/><lb ed="R049" n="0706a03"/>煮之。为半偈而可学也。呜呼。所以难于先觉者此。不 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0477c" n="0477c"/> <lb ed="X" n="0477c01"/><lb ed="R049" n="0706a04"/>难于後学。故後学有大圣人之经明如日。有大贤人 <lb ed="X" n="0477c02"/><lb ed="R049" n="0706a05"/>之註朗若星。解惑有高僧至论。破疑有大土宏辩。指 <lb ed="X" n="0477c03"/><lb ed="R049" n="0706a06"/>入道之径路。弦如也。开见性之大门。豁如也。肯信则 <lb ed="X" n="0477c04"/><lb ed="R049" n="0706a07"/>直下成<persName>佛</persName>。皆居无垢世界。肯行则即俗超凡。皆证淸 <lb ed="X" n="0477c05"/><lb ed="R049" n="0706a08"/>净法身。况今夙承善力。际遇 <lb ed="X" n="0477c06" type="honorific"/><lb ed="R049" n="0706a09"/>大明。车同轨而书同文。天同覆而地同载。异端息而 <lb ed="X" n="0477c07"/><lb ed="R049" n="0706a10"/>大道明。谤毁消而圣教显。欲明斯明。日中观手掌。肯 <lb ed="X" n="0477c08"/><lb ed="R049" n="0706a11"/>入即入。家裡拜爷孃。何艰险之有。但不肯入。实容易 <lb ed="X" n="0477c09"/><lb ed="R049" n="0706a12"/>而不难。但不肯信。今日肯信。今日入<persName>佛</persName>之界。吾曰不 <lb ed="X" n="0477c10"/><lb ed="R049" n="0706a13"/>难于後学者此。相质实愚鲁。幸入诚明之室。学固浅 <lb ed="X" n="0477c11"/><lb ed="R049" n="0706a14"/>狭。旱逢觉悟之师。既蒙尊众以推行。敢不罄怀而阐 <lb ed="X" n="0477c12"/><lb ed="R049" n="0706a15"/>演。伏唯尊众。念吾<persName>佛</persName>大圣人欲正法久住之心。各各 <lb ed="X" n="0477c13"/><lb ed="R049" n="0706a16"/>起难遭之想。盖百年如电影。万物人最灵。人而不明 <lb ed="X" n="0477c14"/><lb ed="R049" n="0706a17"/>此道。百年後。虽欲人身。其可得乎。生生之理。乾坤固 <lb ed="X" n="0477c15"/><lb ed="R049" n="0706a18"/>无止息之时。必得人身。恐造化不能专制。唯愿众悉 <lb ed="X" n="0477c16"/><lb ed="R049" n="0706b01"/>一心迴向。听说偈曰。妙法莲花七卷经。此心暂離便 <lb ed="X" n="0477c17"/><lb ed="R049" n="0706b02"/>难明。爱憎取舍千分别。人我是非万不平。大海本非 <lb ed="X" n="0477c18"/><lb ed="R049" n="0706b03"/>鱼障碍。长空元任鹤飞鸣。今朝良遇真如教。唯愿相 <lb ed="X" n="0477c19"/><lb ed="R049" n="0706b04"/>携入大乘。</p><p xml:id="pX31p0477c1905" cb:place="inline">太虚自述</p></cb:div> <lb ed="X" n="0477c20"/> <lb ed="X" n="0477c21"/> <lb ed="X" n="0477c22"/> <lb ed="X" n="0477c23"/> <lb ed="X" n="0477c24"/> <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0478a" n="0478a"/> <lb ed="X" n="0478a01"/> <lb ed="X" n="0478a02"/><cb:docNumber>No. 609</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0478a03"/><lb ed="R049" n="0707a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>法花大意卷上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0478a04"/> <lb ed="X" n="0478a05"/><lb ed="R049" n="0707a02"/><byline cb:type="author">廣陵宝城寺沙门 无相 说</byline> <lb ed="X" n="0478a06"/><lb ed="R049" n="0707a03"/><byline cb:type="other">吴兴天池沙门 法聚 较正</byline> <lb ed="X" n="0478a07"/><lb ed="R049" n="0707a04"/><byline cb:type="other">长水平林居士葉祺胤 重较</byline> <lb ed="X" n="0478a08"/><lb ed="R049" n="0707a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">经题</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0478a0801">妙法莲经卷第一</p></cb:div> <lb ed="X" n="0478a09"/><lb ed="R049" n="0707a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0478a0901">造化万物而至神谓之妙。主宰一切而不异谓之 <lb ed="X" n="0478a10"/><lb ed="R049" n="0707a07"/>法。法即性也。妙即心也。盖此心人人本具。此性亦 <lb ed="X" n="0478a11"/><lb ed="R049" n="0707a08"/>人人本具。然有圣有凡之差者。非此心性有差。乃 <lb ed="X" n="0478a12"/><lb ed="R049" n="0707a09"/>人悟迷之有差耳。其心性本体。圣人与凡夫元无 <lb ed="X" n="0478a13"/><lb ed="R049" n="0707a10"/>相间隔也。非唯圣凡无间。乃至上天下地。纷纭万 <lb ed="X" n="0478a14"/><lb ed="R049" n="0707a11"/>有。动静云为。亦无毫发间隔者也。如是则妙法即 <lb ed="X" n="0478a15"/><lb ed="R049" n="0707a12"/>心性之别名。心性乃太极之一体。人物共备。凡圣 <lb ed="X" n="0478a16"/><lb ed="R049" n="0707a13"/>同源。更何疑哉。莲花者。淸净无染。连续无间。亦喩 <lb ed="X" n="0478a17"/><lb ed="R049" n="0707a14"/>此心古今无间。三世相连。色空无间。十方相连。盖 <lb ed="X" n="0478a18"/><lb ed="R049" n="0707a15"/>人之妙心妙性。前前无始。後後无终。大大无外。细 <lb ed="X" n="0478a19"/><lb ed="R049" n="0707a16"/>细无内者也。经者。吾<persName>佛</persName>大圣人宣示此心此性之 <lb ed="X" n="0478a20"/><lb ed="R049" n="0707a17"/>直言也。以此言直示人心奥理故谓之经。卷第一 <lb ed="X" n="0478a21"/><lb ed="R049" n="0707a18"/>者。此经通有七卷。此为首卷。故云第一。第二乃至 <lb ed="X" n="0478a22"/><lb ed="R049" n="0707b01"/>第七可知。此经虽七轴之微。实该尽三世间四法 <lb ed="X" n="0478a23"/><lb ed="R049" n="0707b02"/>界之大道也。兹盖尊众命宣此经。但相才荒见浅。 <lb ed="X" n="0478a24"/><lb ed="R049" n="0707b03"/>不能深发秘奥。请各静中再参。幸甚。科主问曰。妙 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0478b" n="0478b"/> <lb ed="X" n="0478b01"/><lb ed="R049" n="0707b04"/>法莲花题目義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0478b0101" n="0478b0101"/><anchor xml:id="beg0478b0101" n="0478b0101"/>已<anchor xml:id="end0478b0101"/>蒙开示至无疑。只是離却语言 <lb ed="X" n="0478b02"/><lb ed="R049" n="0707b05"/>外。未审如何得受持。师曰。个裡本无元字脚。不须 <lb ed="X" n="0478b03"/><lb ed="R049" n="0707b06"/>裡许更生疑。今朝擧起旧公案。万象森罗悉受持。 <lb ed="X" n="0478b04"/><lb ed="R049" n="0707b07"/>曰。恁么则泥团土块先先<persName>佛</persName>。瓠子冬瓜上上機。师 <lb ed="X" n="0478b05"/><lb ed="R049" n="0707b08"/>曰。大丈夫兮须若此。莫教落在二三機。曰。如是则 <lb ed="X" n="0478b06"/><lb ed="R049" n="0707b09"/>全身领荷。师曰。更待何时。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0478b07"/><lb ed="R049" n="0707b10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">译者</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0478b0701">姚秦三藏法师鸠摩罗什奉 诏译</p></cb:div> <lb ed="X" n="0478b08"/><lb ed="R049" n="0707b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0478b0801">姚秦。东晋伪王也。姓姚名兴。为秦国主。此经乃秦 <lb ed="X" n="0478b09"/><lb ed="R049" n="0707b12"/>诏命翻译。故标其国号也。三藏乃译僧之通称。谓 <lb ed="X" n="0478b10"/><lb ed="R049" n="0707b13"/>其僧能通经藏律藏论藏也。法师。能弘扬教法。堪 <lb ed="X" n="0478b11"/><lb ed="R049" n="0707b14"/>与人天为师笵也。鸠摩罗什。译僧名也。此云童寿。 <lb ed="X" n="0478b12"/><lb ed="R049" n="0707b15"/>谓其僧童年而有耆寿之德也。奉诏译。乃奉奏王 <lb ed="X" n="0478b13"/><lb ed="R049" n="0707b16"/>明诏。翻译此经也。然罗什译此妙法于东土。释迦 <lb ed="X" n="0478b14"/><lb ed="R049" n="0707b17"/>谈此妙法于西乾。且道释迦<persName>佛</persName>未开口。罗什未落 <lb ed="X" n="0478b15"/><lb ed="R049" n="0707b18"/>笔。作甚么生是此经之妙法。盖此妙法。开口成双 <lb ed="X" n="0478b16"/><lb ed="R049" n="0708a01"/>橛。扬眉落二三。便不开口与扬眉。不免至人还检 <lb ed="X" n="0478b17"/><lb ed="R049" n="0708a02"/>点。擧如意云。会么。若于此会得。上天下地。鱼跃鸢 <lb ed="X" n="0478b18"/><lb ed="R049" n="0708a03"/>飞。乃至草木蜫虫。无不为诸人翻译此经妙法之 <lb ed="X" n="0478b19"/><lb ed="R049" n="0708a04"/>微義也。如或不然。各人且向山僧未开口。诸人未 <lb ed="X" n="0478b20"/><lb ed="R049" n="0708a05"/>到法堂。幷父母未曾生。乾坤未曾判<anchor xml:id="nkr_note_add_0478b2001" n="0478b2001"/><anchor xml:id="beg0478b2001" n="0478b2001"/>已<anchor xml:id="end0478b2001"/>前。著眼看 <lb ed="X" n="0478b21"/><lb ed="R049" n="0708a06"/>看。此妙法毕竟是何言句。咦。泥牛负夜到莲池。木 <lb ed="X" n="0478b22"/><lb ed="R049" n="0708a07"/>马<g ref="#CB00501">驮</g>春来柳岸。问曰。泥牛负夜到莲池是甚么義。 <lb ed="X" n="0478b23"/><lb ed="R049" n="0708a08"/>师曰。是不到而到義。曰。木马<g ref="#CB00501">驮</g>春来柳岸是甚么 <lb ed="X" n="0478b24"/><lb ed="R049" n="0708a09"/>義。师曰。是不来而来義。曰。恁么则明明百草头。明 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0478c" n="0478c"/> <lb ed="X" n="0478c01"/><lb ed="R049" n="0708a10"/>明祖师意。师曰。又是不会翻译。曰。如何是会翻译。 <lb ed="X" n="0478c02"/><lb ed="R049" n="0708a11"/>师曰。请听山僧一颂。妙法莲花无一字。自来三藏 <lb ed="X" n="0478c03"/><lb ed="R049" n="0708a12"/>错商量。今朝更强重粘起。不似当时出水香。曰。如 <lb ed="X" n="0478c04"/><lb ed="R049" n="0708a13"/>是则须向言前荐取。休于句下承当。师曰。具眼高 <lb ed="X" n="0478c05"/><lb ed="R049" n="0708a14"/>人。何劳再问。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0478c06"/><lb ed="R049" n="0708a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0478c0601">序品第一</p></cb:div> <lb ed="X" n="0478c07"/><lb ed="R049" n="0708a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0478c0701">妙法莲花经五字如前说。序者。引起也。品者。品节 <lb ed="X" n="0478c08"/><lb ed="R049" n="0708a17"/>次第也。此品乃引起妙经之前导也。第一者。此经 <lb ed="X" n="0478c09"/><lb ed="R049" n="0708a18"/>有二十八品。此为首品。故为第一。此说乃讲家義 <lb ed="X" n="0478c10"/><lb ed="R049" n="0708b01"/>解如是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0478c1001" n="0478c1001"/><anchor xml:id="beg0478c1001" n="0478c1001"/>已<anchor xml:id="end0478c1001"/>。若是吾祖心法相传即不然。盖斯经 <lb ed="X" n="0478c11"/><lb ed="R049" n="0708b02"/>妙旨。在易谓之太极。在天地万物谓之理。在造化 <lb ed="X" n="0478c12"/><lb ed="R049" n="0708b03"/>万变谓之道。在人物为憎爱取舍之主谓之心。在 <lb ed="X" n="0478c13"/><lb ed="R049" n="0708b04"/>动植云为去就苦乐之觉谓之性。然太极也。心也。 <lb ed="X" n="0478c14"/><lb ed="R049" n="0708b05"/>性也。道理也。即一体无二之物。吾<persName>佛</persName>大圣人由诸 <lb ed="X" n="0478c15"/><lb ed="R049" n="0708b06"/>人日用不觉。所以放光明洞照十方三世。为妙经 <lb ed="X" n="0478c16"/><lb ed="R049" n="0708b07"/>之序引也。洞照三世。则无前际今际後际。洞照十 <lb ed="X" n="0478c17"/><lb ed="R049" n="0708b08"/>方。则无四方八面上下。无四方八面上下。则示统 <lb ed="X" n="0478c18"/><lb ed="R049" n="0708b09"/>体一极之元理也。无前际中际後际。则示全体一 <lb ed="X" n="0478c19"/><lb ed="R049" n="0708b10"/><persName>佛</persName>之天命也。擧如意云会么。若于此会得。可谓十 <lb ed="X" n="0478c20"/><lb ed="R049" n="0708b11"/>世古今。始终不離于当念。无边刹海。自他不隔于 <lb ed="X" n="0478c21"/><lb ed="R049" n="0708b12"/>毫端。其或不然。且以今日山僧擧扬为引序。其他 <lb ed="X" n="0478c22"/><lb ed="R049" n="0708b13"/>妙法。须向静中扫尽万别千差。妄知妄见。单单擧 <lb ed="X" n="0478c23"/><lb ed="R049" n="0708b14"/>个能知觉的道理。毕竟果是何物。于此豁然有悟。 <lb ed="X" n="0478c24"/><lb ed="R049" n="0708b15"/>当顿觉所谓妙法也。太极也。道理也。心性也。皆备 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0479a" n="0479a"/> <lb ed="X" n="0479a01"/><lb ed="R049" n="0708b16"/>于我。何尝欠少。而向外觅哉。问曰。学人便直下承 <lb ed="X" n="0479a02"/><lb ed="R049" n="0708b17"/>当。还成<persName>佛</persName>否。师曰。你说个承当。承当个甚么。曰。承 <lb ed="X" n="0479a03"/><lb ed="R049" n="0708b18"/>当作<persName>佛</persName>。师曰。是即也是。只恐分成两橛。曰。如何是 <lb ed="X" n="0479a04"/><lb ed="R049" n="0709a01"/>浑沦的道理。师曰。淸风两槛竹。明月一庭松。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0479a05"/><lb ed="R049" n="0709a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0479a0501">如是我闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0479a06"/><lb ed="R049" n="0709a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0479a0601">如是我闻者。集诸经通语。谓如是之经。我亲从<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0479a07"/><lb ed="R049" n="0709a04"/>闻。乃<name role="" type="person">阿难陀</name>尊者结集法藏之擧。表此经有所传 <lb ed="X" n="0479a08"/><lb ed="R049" n="0709a05"/>受而<anchor xml:id="nkr_note_add_0479a0801" n="0479a0801"/><anchor xml:id="beg0479a0801" n="0479a0801"/>已<anchor xml:id="end0479a0801"/>。更无他说。然如有是有非。我有真有妄。妄 <lb ed="X" n="0479a09"/><lb ed="R049" n="0709a06"/>我者。即今各人四大六根身相是也。以此为我。我 <lb ed="X" n="0479a10"/><lb ed="R049" n="0709a07"/>为不实。我既不实。闻亦成妄。真我者。拟心即错。动 <lb ed="X" n="0479a11"/><lb ed="R049" n="0709a08"/>念则乖。尘尘不昧。了了常知。无声香之可听嗅。无 <lb ed="X" n="0479a12"/><lb ed="R049" n="0709a09"/>形状之可摹写。竖穷三际。横遍十方者也。诸<persName>佛</persName>指 <lb ed="X" n="0479a13"/><lb ed="R049" n="0709a10"/>此真我为性。即如是经。诸<persName>佛</persName>指此真我名灯。即如 <lb ed="X" n="0479a14"/><lb ed="R049" n="0709a11"/>是法。用如是真实无妄之我。听如是真法花经。则 <lb ed="X" n="0479a15"/><lb ed="R049" n="0709a12"/>心外无法。法外无心。言心则法法皆心。泥团土块。 <lb ed="X" n="0479a16"/><lb ed="R049" n="0709a13"/>糠秕瓦砾。皆自心也。言法则心心皆法。喜怒哀乐。 <lb ed="X" n="0479a17"/><lb ed="R049" n="0709a14"/>逆顺取舍。皆妙法也。又如是者。圣人言性。言性则 <lb ed="X" n="0479a18"/><lb ed="R049" n="0709a15"/>无有不如者也。如非者。众人论情。论情则无有相 <lb ed="X" n="0479a19"/><lb ed="R049" n="0709a16"/>如者也。以不相如故。六道四生。苦乐陞沉。本无而 <lb ed="X" n="0479a20"/><lb ed="R049" n="0709a17"/>实有也。以相如故。万物一马。何真何假。天地一指。 <lb ed="X" n="0479a21"/><lb ed="R049" n="0709a18"/>孰是孰非。如是领略。如是融会。方可谓之如是妙 <lb ed="X" n="0479a22"/><lb ed="R049" n="0709b01"/>法花经。我亲从<persName>佛</persName>闻。否则如是我闻之義。天地相 <lb ed="X" n="0479a23"/><lb ed="R049" n="0709b02"/>间也。擧如意云。会么。若于此会得。尽十方是个如 <lb ed="X" n="0479a24"/><lb ed="R049" n="0709b03"/>字。遍万物是个是字。通今古是个我字。即人法是 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0479b" n="0479b"/> <lb ed="X" n="0479b01"/><lb ed="R049" n="0709b04"/>个闻字。咦。既是是非干不著。平生生死岂相关。问 <lb ed="X" n="0479b02"/><lb ed="R049" n="0709b05"/>曰。如是说了。还当得修行也无。师曰。也当得。也当 <lb ed="X" n="0479b03"/><lb ed="R049" n="0709b06"/>不得。曰。如何当不得。师曰。说食不能饱。画餠岂充 <lb ed="X" n="0479b04"/><lb ed="R049" n="0709b07"/>饥。曰。如何是当得。师曰。一击虚空成粉粹。千差万 <lb ed="X" n="0479b05"/><lb ed="R049" n="0709b08"/>别悉无名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0479b06"/><lb ed="R049" n="0709b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0479b0601">一时<persName>佛</persName>住<name role="" type="person">王舍城</name><name role="" type="person">耆阇崛山</name>中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0479b07"/><lb ed="R049" n="0709b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0479b0701">此三句经。即灵山<persName>佛</persName>与大众会集之一时也。更无 <lb ed="X" n="0479b08"/><lb ed="R049" n="0709b11"/>他说。今欲详讲者。盖此妙经旨趣。深固幽远。若不 <lb ed="X" n="0479b09"/><lb ed="R049" n="0709b12"/>字字发明。则闻者到了不知所讲者何事。故今不 <lb ed="X" n="0479b10"/><lb ed="R049" n="0709b13"/>避旁引碎分之诮。试为逐句重拈一遍看。夫一时 <lb ed="X" n="0479b11"/><lb ed="R049" n="0709b14"/>者。非一非三。纯真不杂。圆融妙合之时。此时也。上 <lb ed="X" n="0479b12"/><lb ed="R049" n="0709b15"/>而无顶。下而无底。旁无边畔。中无住处。易谓之太 <lb ed="X" n="0479b13"/><lb ed="R049" n="0709b16"/>极。花严谓之法界。本教谓之法身。世通谓之道体。 <lb ed="X" n="0479b14"/><lb ed="R049" n="0709b17"/>即所谓之喜怒哀乐未发之先。意必固我既忘之 <lb ed="X" n="0479b15"/><lb ed="R049" n="0709b18"/>後时也。又谓之上不见有诸<persName>佛</persName>。下不见有众生。外 <lb ed="X" n="0479b16"/><lb ed="R049" n="0710a01"/>不见有山河大地。内不见有见闻觉知时也。众人 <lb ed="X" n="0479b17"/><lb ed="R049" n="0710a02"/>不一此时。偝觉合尘。流浪生死。圣人常一此时。耀 <lb ed="X" n="0479b18"/><lb ed="R049" n="0710a03"/>古腾今。辉天鉴地。<persName>佛</persName>者觉也。以具三觉義。故译不 <lb ed="X" n="0479b19"/><lb ed="R049" n="0710a04"/>翻。三觉者。自觉觉他。觉行圆满。三觉具备。号之曰 <lb ed="X" n="0479b20"/><lb ed="R049" n="0710a05"/><persName>佛</persName>。自觉即明德。觉他即新民。觉行圆满。即止于至 <lb ed="X" n="0479b21"/><lb ed="R049" n="0710a06"/>善也。止于至善之地。则三祇果满。万德功圆。新斯 <lb ed="X" n="0479b22"/><lb ed="R049" n="0710a07"/>民之耳目。则处处弥陀<persName>佛</persName>。家家观世音。明明德于 <lb ed="X" n="0479b23"/><lb ed="R049" n="0710a08"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0479b2301" n="0479b2301"/><anchor xml:id="beg0479b2301" n="0479b2301"/>己<anchor xml:id="end0479b2301"/>。则明彻古今。道同天地。具此三觉。十号圆满。 <lb ed="X" n="0479b24"/><lb ed="R049" n="0710a09"/>万德莊严。转万物总是自<anchor xml:id="nkr_note_add_0479b2401" n="0479b2401"/><anchor xml:id="beg0479b2401" n="0479b2401"/>己<anchor xml:id="end0479b2401"/>。即一心含摄十虚。赞 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0479c" n="0479c"/> <lb ed="X" n="0479c01"/><lb ed="R049" n="0710a10"/>歎不能穷。思议何可得。尽虚空遍尘刹之国土。无 <lb ed="X" n="0479c02"/><lb ed="R049" n="0710a11"/>不尊崇。凡有血气含识之生灵。无不亲仰。天中之 <lb ed="X" n="0479c03"/><lb ed="R049" n="0710a12"/>天。圣中之圣。故曰<persName>佛</persName>住<name role="" type="person">王舍城</name><name role="" type="person">耆阇崛山</name>中。即说 <lb ed="X" n="0479c04"/><lb ed="R049" n="0710a13"/>妙经<persName>佛</persName>所住处之灵山也。擧如意云。会么。若于此 <lb ed="X" n="0479c05"/><lb ed="R049" n="0710a14"/>会得。便悟十世古今。始终不離于当念。无边刹海。 <lb ed="X" n="0479c06"/><lb ed="R049" n="0710a15"/>自他不隔于毫端。一尊古<persName>佛</persName>。常在灵山。说此妙经。 <lb ed="X" n="0479c07"/><lb ed="R049" n="0710a16"/>筵不曾散。其或未然。古<persName>佛</persName>去此远<anchor xml:id="nkr_note_add_0479c0701" n="0479c0701"/><anchor xml:id="beg0479c0701" n="0479c0701"/>已<anchor xml:id="end0479c0701"/>。闻者徒增喧 <lb ed="X" n="0479c08"/><lb ed="R049" n="0710a17"/>噪。虽然如是。夹路桃花风雨後。马蹄无处避残红。 <lb ed="X" n="0479c09"/><lb ed="R049" n="0710a18"/>问曰。如何是一尊古<persName>佛</persName>。师曰。见山同山。见水同水。 <lb ed="X" n="0479c10"/><lb ed="R049" n="0710b01"/>曰。学人不会。师曰。著衣吃饭凭谁力。运水搬柴用 <lb ed="X" n="0479c11"/><lb ed="R049" n="0710b02"/>意参。曰。莫不参底心便是。师曰。认贼为子。曰。如何 <lb ed="X" n="0479c12"/><lb ed="R049" n="0710b03"/>是不认贼为子。师曰。潜天同天。潜地同地。曰。恁么 <lb ed="X" n="0479c13"/><lb ed="R049" n="0710b04"/>则<persName>佛</persName>身充满于法界也。师曰。木人石女本无情。堪 <lb ed="X" n="0479c14"/><lb ed="R049" n="0710b05"/>歎世间同谤赞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0479c15"/><lb ed="R049" n="0710b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0479c1501">与大比丘众<note place="inline">至</note>心得自在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0479c16"/><lb ed="R049" n="0710b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0479c1601">此段经。吾<persName>佛</persName>大圣人说此经。相与具足大行大德 <lb ed="X" n="0479c17"/><lb ed="R049" n="0710b08"/>出家证道果者。有万二千。同住同行。同乞同听也。 <lb ed="X" n="0479c18"/><lb ed="R049" n="0710b09"/>又比丘者梵语。此云破恶怖魔乞士。乞士者。唯乞 <lb ed="X" n="0479c19"/><lb ed="R049" n="0710b10"/>自济。不田不商。怖魔者。威德自重。无障无难。破恶 <lb ed="X" n="0479c20"/><lb ed="R049" n="0710b11"/>者。戒律自持。如冰如霜。阿罗汉者梵语。此云无著 <lb ed="X" n="0479c21"/><lb ed="R049" n="0710b12"/>不生<persName>应供</persName>。<persName>应供</persName>者。应受十方人天供养。不生者。不 <lb ed="X" n="0479c22"/><lb ed="R049" n="0710b13"/>生一切妄想业缘。无著者。无诸世间情色染著。诸 <lb ed="X" n="0479c23"/><lb ed="R049" n="0710b14"/>漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0479c2301" n="0479c2301"/><anchor xml:id="beg0479c2301" n="0479c2301"/>已<anchor xml:id="end0479c2301"/>尽。诸漏落情想之心。从此永尽。无复烦恼。无 <lb ed="X" n="0479c24"/><lb ed="R049" n="0710b15"/>有复生世间烦恼。逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0479c2401" n="0479c2401"/><anchor xml:id="beg0479c2401" n="0479c2401"/>己<anchor xml:id="end0479c2401"/>利。一切妄想。智能独断。 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0480a" n="0480a"/> <lb ed="X" n="0480a01"/><lb ed="R049" n="0710b16"/>得大利益。尽诸有结。结使烦恼。更不发生。心得自 <lb ed="X" n="0480a02"/><lb ed="R049" n="0710b17"/>在。从此超出凡情。了无拘繫。得大自在。擧如意云。 <lb ed="X" n="0480a03"/><lb ed="R049" n="0710b18"/>会么。于此会得。一万二千大比丘罗汉随<persName>佛</persName>在此。 <lb ed="X" n="0480a04"/><lb ed="R049" n="0711a01"/>转大法轮。放大光明。作大<persName>佛</persName>事。其或不然。诸人且 <lb ed="X" n="0480a05"/><lb ed="R049" n="0711a02"/>向静中自看。看父母未曾生。天地未曾立。圣人未 <lb ed="X" n="0480a06"/><lb ed="R049" n="0711a03"/>曾出世。祖师未曾西来。毕竟唤甚么做<persName>佛</persName>法。忽然 <lb ed="X" n="0480a07"/><lb ed="R049" n="0711a04"/>看破。方悟人人本来面目。其大无外。其细无内。其 <lb ed="X" n="0480a08"/><lb ed="R049" n="0711a05"/>前无始。其後无终。竖穷三际。横遍十方者也。到此 <lb ed="X" n="0480a09"/><lb ed="R049" n="0711a06"/>田地。自然会得。扬眉瞬目。也是<persName>佛</persName>与万二千大比 <lb ed="X" n="0480a10"/><lb ed="R049" n="0711a07"/>丘说法。迎宾作主。也是<persName>佛</persName>与万二千大比丘说法。 <lb ed="X" n="0480a11"/><lb ed="R049" n="0711a08"/>如是乃至尘尘刹刹。物物头头。俱是<persName>佛</persName>与万二千 <lb ed="X" n="0480a12"/><lb ed="R049" n="0711a09"/>大比丘说法。问曰。只如说法。说个甚么。师曰。说你 <lb ed="X" n="0480a13"/><lb ed="R049" n="0711a10"/>不荐。曰。只如荐。荐个甚么。师曰。本来是<persName>佛</persName>。曰。只如 <lb ed="X" n="0480a14"/><lb ed="R049" n="0711a11"/>不荐。还是<persName>佛</persName>么。师曰。也是<persName>佛</persName>。只是不会说法。曰。会 <lb ed="X" n="0480a15"/><lb ed="R049" n="0711a12"/>说法时如何。师曰。方荐本来是<persName>佛</persName>。更听说偈。众生 <lb ed="X" n="0480a16"/><lb ed="R049" n="0711a13"/>诸<persName>佛</persName>一般般。不信分明是自瞒。普请今朝齐领悟。 <lb ed="X" n="0480a17"/><lb ed="R049" n="0711a14"/>一毫自觉大千宽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0480a18"/><lb ed="R049" n="0711a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0480a1801">其名曰<note place="inline">至</note>如是众所知识大阿罗汉等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0480a19"/><lb ed="R049" n="0711a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0480a1901">此段经。列万二千大比丘首领名字。虽各有程说。 <lb ed="X" n="0480a20"/><lb ed="R049" n="0711a17"/>不过因德因事权标名姓。據实而论。即一法身之 <lb ed="X" n="0480a21"/><lb ed="R049" n="0711a18"/>性。一法身之名也。擧如意云。会么。若于此会得。舍 <lb ed="X" n="0480a22"/><lb ed="R049" n="0711b01"/>利弗之大智。明贯天人。目犍连之神通。妙超今古。 <lb ed="X" n="0480a23"/><lb ed="R049" n="0711b02"/>旃延论義。辩似悬河。楼<g ref="#CB00501">驮</g>见物。的如观掌。如是乃 <lb ed="X" n="0480a24"/><lb ed="R049" n="0711b03"/>至迦葉之第一传心。陈如之最先得度。须菩提之 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0480b" n="0480b"/> <lb ed="X" n="0480b01"/><lb ed="R049" n="0711b04"/>能空万有。<name role="" type="person">阿难陀</name>之善记诸经。俱在当下一时会 <lb ed="X" n="0480b02"/><lb ed="R049" n="0711b05"/>了。其或未委。须向动静中返观自<anchor xml:id="nkr_note_add_0480b0201" n="0480b0201"/><anchor xml:id="beg0480b0201" n="0480b0201"/>己<anchor xml:id="end0480b0201"/>。听经时。能听 <lb ed="X" n="0480b03"/><lb ed="R049" n="0711b06"/>者何物。著衣时。能著者何人。如是乃至折旋俯仰。 <lb ed="X" n="0480b04"/><lb ed="R049" n="0711b07"/>取舍进退。细细筹量。毕竟是何宗旨。忽然于此会 <lb ed="X" n="0480b05"/><lb ed="R049" n="0711b08"/>得。始信真如界内绝生<persName>佛</persName>之假名。平等性中。无自 <lb ed="X" n="0480b06"/><lb ed="R049" n="0711b09"/>他之形像。不是虚语。听说偈曰。本无形相本无名。 <lb ed="X" n="0480b07"/><lb ed="R049" n="0711b10"/>一有形名便不平。直下须能忘彼我。大千沙界一 <lb ed="X" n="0480b08"/><lb ed="R049" n="0711b11"/>函经。问曰。从上诸圣演教度人。至今为甚么度人 <lb ed="X" n="0480b09"/><lb ed="R049" n="0711b12"/>不尽。师曰。梦裡明明有六趣。觉後空空无大千。曰。 <lb ed="X" n="0480b10"/><lb ed="R049" n="0711b13"/>恁么则雲开空自阔。风息水元平。师曰。不可随语 <lb ed="X" n="0480b11"/><lb ed="R049" n="0711b14"/>生解。曰。如何是不随语生解一句。师曰。泥牛骑过 <lb ed="X" n="0480b12"/><lb ed="R049" n="0711b15"/>海门东。笑杀殿前老松树。曰。再请道一句。师曰。但 <lb ed="X" n="0480b13"/><lb ed="R049" n="0711b16"/>行平等事。不必问前程。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0480b14"/><lb ed="R049" n="0711b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0480b1401">复有学无学二千人<note place="inline">至</note>亦与眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0480b15"/><lb ed="R049" n="0711b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0480b1501">复有。再擧之辞。学。先人皆训为效也。谓後觉者。仿 <lb ed="X" n="0480b16"/><lb ed="R049" n="0712a01"/>效先觉所为。渐至于纯熟自然。则名无学。此二千 <lb ed="X" n="0480b17"/><lb ed="R049" n="0712a02"/>尼众。比前比丘未到纯熟自然。故名学无学众。又 <lb ed="X" n="0480b18"/><lb ed="R049" n="0712a03"/>名少知识众。因学力浅。少人知识耳。此段经。大略 <lb ed="X" n="0480b19"/><lb ed="R049" n="0712a04"/>如此。山野不敏。敢再以学之一字细拈一遍看。盖 <lb ed="X" n="0480b20"/><lb ed="R049" n="0712a05"/>志于学者有万不同。有志于功名而学者。则功名 <lb ed="X" n="0480b21"/><lb ed="R049" n="0712a06"/>遂而无学。非无可学。志满<anchor xml:id="nkr_note_add_0480b2101" n="0480b2101"/><anchor xml:id="beg0480b2101" n="0480b2101"/>已<anchor xml:id="end0480b2101"/>。有志于文章华藻而 <lb ed="X" n="0480b22"/><lb ed="R049" n="0712a07"/>学者。则出言成文。拈笔成章而无学。至穷<anchor xml:id="nkr_note_add_0480b2201" n="0480b2201"/><anchor xml:id="beg0480b2201" n="0480b2201"/>已<anchor xml:id="end0480b2201"/>。有志 <lb ed="X" n="0480b23"/><lb ed="R049" n="0712a08"/>于神仙而学者。到成仙行空而无学。有志于政治 <lb ed="X" n="0480b24"/><lb ed="R049" n="0712a09"/>而学者。到国泰民安而无学。有志于圣贤而学者。 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0480c" n="0480c"/> <lb ed="X" n="0480c01"/><lb ed="R049" n="0712a10"/>到圣贤田地而至尽。然俱与学<persName>佛</persName>不相似。且道如 <lb ed="X" n="0480c02"/><lb ed="R049" n="0712a11"/>何是学<persName>佛</persName>底志。盖果真欲学<persName>佛</persName>。志必度尽众生。众 <lb ed="X" n="0480c03"/><lb ed="R049" n="0712a12"/>生情异。各不同道。必须随类度脱。既欲随类度脱。 <lb ed="X" n="0480c04"/><lb ed="R049" n="0712a13"/>亦须化身宇宙。既欲化身宇宙。必当高下无方。岂 <lb ed="X" n="0480c05"/><lb ed="R049" n="0712a14"/>可守一执固。既不守一执固。又当博通诸子百家 <lb ed="X" n="0480c06"/><lb ed="R049" n="0712a15"/>异道之书。既欲博通。则师亦不一。师既不一。寧可 <lb ed="X" n="0480c07"/><lb ed="R049" n="0712a16"/>拘于教体。既不拘于教体。则此心廣大如法界。究 <lb ed="X" n="0480c08"/><lb ed="R049" n="0712a17"/>竟如虚空。终日为而无为。长年作而无作。会古今 <lb ed="X" n="0480c09"/><lb ed="R049" n="0712a18"/>于一念。收刹海于毫端。与天地万物铸作一块黄 <lb ed="X" n="0480c10"/><lb ed="R049" n="0712b01"/>金。即今古含灵不是两般白玉。到此田地。强名曰 <lb ed="X" n="0480c11"/><lb ed="R049" n="0712b02"/>道。学亦虚程。法界混融。志何用处。太极共芥子。本 <lb ed="X" n="0480c12"/><lb ed="R049" n="0712b03"/>是一样称呼。法身同鸢鱼。不是两家活计。擧如意 <lb ed="X" n="0480c13"/><lb ed="R049" n="0712b04"/>云。会么。若于此会得。路远夜行难把火。大家吹灭 <lb ed="X" n="0480c14"/><lb ed="R049" n="0712b05"/>暗中行。问曰。如何是暗中行。师曰。不见有背面。曰。 <lb ed="X" n="0480c15"/><lb ed="R049" n="0712b06"/>如何是无背面的消息。师曰。无耳方能听。无舌始 <lb ed="X" n="0480c16"/><lb ed="R049" n="0712b07"/>能谈。曰。学人不会。师曰。高低嶽渎。共转根本法轮。 <lb ed="X" n="0480c17"/><lb ed="R049" n="0712b08"/>大小鳞毛。普现色身三昧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0480c18"/><lb ed="R049" n="0712b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0480c1801">菩萨摩诃萨八万人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0480c19"/><lb ed="R049" n="0712b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0480c1901">菩萨梵语。此云道学。摩诃萨。此云大道学。谓此八 <lb ed="X" n="0480c20"/><lb ed="R049" n="0712b11"/>万人。皆道学中大道学人也。经意大略如此。然讲 <lb ed="X" n="0480c21"/><lb ed="R049" n="0712b12"/>必以详明为要。禅乃用直指成功。今山野滥叨讲 <lb ed="X" n="0480c22"/><lb ed="R049" n="0712b13"/>席。亦辱禅门。试为诸公重拈一遍看。大道之语。不 <lb ed="X" n="0480c23"/><lb ed="R049" n="0712b14"/>徒空传其言。必须真证其实可也。真证道之实者。 <lb ed="X" n="0480c24"/><lb ed="R049" n="0712b15"/>往古诸<persName>佛</persName>是也。学其证道之实者。往古诸圣贤是 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0481a" n="0481a"/> <lb ed="X" n="0481a01"/><lb ed="R049" n="0712b16"/>也。传道知道之言者。往古高僧名人是也。不知道 <lb ed="X" n="0481a02"/><lb ed="R049" n="0712b17"/>而各执一端者。往古支離偏见。如管窥豹。只见一 <lb ed="X" n="0481a03"/><lb ed="R049" n="0712b18"/>斑者是也。呜呼大道之体。岂容易窥测。容易证入。 <lb ed="X" n="0481a04"/><lb ed="R049" n="0713a01"/>而为一乎。擧如意云。会么。若于此会得。便见悟者。 <lb ed="X" n="0481a05"/><lb ed="R049" n="0713a02"/>悟此也。参者参此也。格物者格此也。致知者知此 <lb ed="X" n="0481a06"/><lb ed="R049" n="0713a03"/>也。如是乃至传道传心。明理明性。传此也。明此也。 <lb ed="X" n="0481a07"/><lb ed="R049" n="0713a04"/>明此大道之体。则大无不包。细无不入。前无不始。 <lb ed="X" n="0481a08"/><lb ed="R049" n="0713a05"/>後无不终。传此大道之用。则善无不兴。恶无不断。 <lb ed="X" n="0481a09"/><lb ed="R049" n="0713a06"/>万无不容。一无不入。致此大道之知。则评是非。准 <lb ed="X" n="0481a10"/><lb ed="R049" n="0713a07"/>若权衡。别真伪。明如藻镜。悟此大道之实。则往古 <lb ed="X" n="0481a11"/><lb ed="R049" n="0713a08"/>来今。不離一念。一念不动。往古来今。天地万物。本 <lb ed="X" n="0481a12"/><lb ed="R049" n="0713a09"/>吾一体。一体不变。天地万物。到此田地。无一物不 <lb ed="X" n="0481a13"/><lb ed="R049" n="0713a10"/>是大道全体。无一物不是大道真名。洞山麻。卢陵 <lb ed="X" n="0481a14"/><lb ed="R049" n="0713a11"/>米。信手拈来。赵州茶。金牛饭。信口吐吞。其或不然。 <lb ed="X" n="0481a15"/><lb ed="R049" n="0713a12"/>更须诸缘放下。万虑冰消。与蒲团打合。参个父母 <lb ed="X" n="0481a16"/><lb ed="R049" n="0713a13"/>未生话头。忽然参透。方知原来如此。原来如此。擧 <lb ed="X" n="0481a17"/><lb ed="R049" n="0713a14"/>如意云。咦。八万高流来听法。鼻端依旧大头垂。问 <lb ed="X" n="0481a18"/><lb ed="R049" n="0713a15"/>曰。如何是道。师曰。何其大愚。曰。学人不会。师曰。用 <lb ed="X" n="0481a19"/><lb ed="R049" n="0713a16"/>会作么。曰。恁么则直下承当。更休拟议。师曰。听说 <lb ed="X" n="0481a20"/><lb ed="R049" n="0713a17"/>山颂。大丈夫兮宜早早。休言今日又明朝。等闲踢 <lb ed="X" n="0481a21"/><lb ed="R049" n="0713a18"/>倒昆仑柱。风自淸来月自高。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0481a22"/><lb ed="R049" n="0713b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0481a2201">皆于阿耨多罗三藐三菩提不退转<note place="inline">至</note>能度无数百 <lb ed="X" n="0481a23"/><lb ed="R049" n="0713b02"/>千众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0481a24"/><lb ed="R049" n="0713b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0481a2401">此一段经。大略擧八万人阶位德行。更无他说。虽 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0481b" n="0481b"/> <lb ed="X" n="0481b01"/><lb ed="R049" n="0713b04"/>然如是。若不一一细明。则听者不知。阿耨者何意。 <lb ed="X" n="0481b02"/><lb ed="R049" n="0713b05"/>三藐者何为。试再以前经拈一遍看。阿梵语。此云 <lb ed="X" n="0481b03"/><lb ed="R049" n="0713b06"/>无。耨多罗梵语。此云上。三藐梵语。此云正等。三菩 <lb ed="X" n="0481b04"/><lb ed="R049" n="0713b07"/>提梵语。此云正觉。具云无上正<persName>等正觉</persName>。无上正等 <lb ed="X" n="0481b05"/><lb ed="R049" n="0713b08"/>正觉六字。乃往古诸<persName>佛</persName>大圣人圆证之极果。六字 <lb ed="X" n="0481b06"/><lb ed="R049" n="0713b09"/>之中。又只正等二字。乃诸<persName>佛</persName>之本心。大圣之圆证。 <lb ed="X" n="0481b07"/><lb ed="R049" n="0713b10"/>无上二字。乃赞此正等田地。更无过上之道也。正 <lb ed="X" n="0481b08"/><lb ed="R049" n="0713b11"/>觉二字。谓到此正等田地。始谓之正觉之道。故往 <lb ed="X" n="0481b09"/><lb ed="R049" n="0713b12"/>古诸<persName>佛</persName>。到今大圣。到此正等。方为究竟。夫正等者。 <lb ed="X" n="0481b10"/><lb ed="R049" n="0713b13"/>一般般之谓也。盖法身正等一般般之际。上不见 <lb ed="X" n="0481b11"/><lb ed="R049" n="0713b14"/>有诸<persName>佛</persName>之圣。下不见有众生之凡。四围不见有万 <lb ed="X" n="0481b12"/><lb ed="R049" n="0713b15"/>类之差。一<anchor xml:id="nkr_note_add_0481b1201" n="0481b1201"/><anchor xml:id="beg0481b1201" n="0481b1201"/>己<anchor xml:id="end0481b1201"/>不见有三世之异。道个圆圆果海。判 <lb ed="X" n="0481b13"/><lb ed="R049" n="0713b16"/>属言铨。指为上上大乘。还成露布。擧如意云。会么。 <lb ed="X" n="0481b14"/><lb ed="R049" n="0713b17"/>若于此会得。便见得十方诸<persName>佛</persName>。历代祖师。无有两 <lb ed="X" n="0481b15"/><lb ed="R049" n="0713b18"/>个鼻孔。古往圣人。後来作者。只是一样舌头。其或 <lb ed="X" n="0481b16"/><lb ed="R049" n="0714a01"/>不然。更须静中看个一归何处话头。久久功深。忽 <lb ed="X" n="0481b17"/><lb ed="R049" n="0714a02"/>地顿悟。方自会得<persName>佛</persName>不出世。祖不西来。前後际断。 <lb ed="X" n="0481b18"/><lb ed="R049" n="0714a03"/>人法两忘。山野今日讲演妙经。也是辨空花之浓 <lb ed="X" n="0481b19"/><lb ed="R049" n="0714a04"/>淡。较兔角之短长者也。谓之正等。也是三千里外 <lb ed="X" n="0481b20"/><lb ed="R049" n="0714a05"/>问长安。问曰。且道如何是正等。师曰。你从幾时不 <lb ed="X" n="0481b21"/><lb ed="R049" n="0714a06"/>正等。曰。恁么梦裡明明有六趣。觉後空空无大千 <lb ed="X" n="0481b22"/><lb ed="R049" n="0714a07"/>师曰。有言<anchor xml:id="nkr_note_add_0481b2201" n="0481b2201"/><anchor xml:id="beg0481b2201" n="0481b2201"/>已<anchor xml:id="end0481b2201"/>便妨谈道。无物何由更惹埃。曰。既是 <lb ed="X" n="0481b23"/><lb ed="R049" n="0714a08"/>妙道不離无相旨。纷纭万事总非真。师曰。又是不 <lb ed="X" n="0481b24"/><lb ed="R049" n="0714a09"/>正等。曰。如何是正等。师曰。听说偈曰。正等由来一 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0481c" n="0481c"/> <lb ed="X" n="0481c01"/><lb ed="R049" n="0714a10"/>更圆。既非形像岂容言。诸人果欲求根本。头上元 <lb ed="X" n="0481c02"/><lb ed="R049" n="0714a11"/>无两样天。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0481c03"/><lb ed="R049" n="0714a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0481c0301">其名曰<name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨<note place="inline">至</note>八万人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0481c04"/><lb ed="R049" n="0714a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0481c0401">此一段经。列八万大菩萨上首之名也。然一一菩 <lb ed="X" n="0481c05"/><lb ed="R049" n="0714a14"/>萨。名有所表。如文殊表智。观音表仁。一十八位菩 <lb ed="X" n="0481c06"/><lb ed="R049" n="0714a15"/>萨之表。共成一<persName>佛</persName>德也。山野见浅。再为诸人详拈 <lb ed="X" n="0481c07"/><lb ed="R049" n="0714a16"/>一一看。夫智者心胸了了。俯仰明明。既不为根尘 <lb ed="X" n="0481c08"/><lb ed="R049" n="0714a17"/>之所幻惑。岂更随生死之所绕缠。有智者故谓之 <lb ed="X" n="0481c09"/><lb ed="R049" n="0714a18"/>妙德。以用力少而得功多也。又谓之妙吉祥。以道 <lb ed="X" n="0481c10"/><lb ed="R049" n="0714b01"/>理精明。行藏简易。无有不吉祥者也。故为君者。能 <lb ed="X" n="0481c11"/><lb ed="R049" n="0714b02"/>足此智。则可以令百姓如夷齐。为臣者。能足此智。 <lb ed="X" n="0481c12"/><lb ed="R049" n="0714b03"/>则可以致君主为尧舜。为父母者。能足此智。则可 <lb ed="X" n="0481c13"/><lb ed="R049" n="0714b04"/>以令子孙纯亦不<anchor xml:id="nkr_note_add_0481c1301" n="0481c1301"/><anchor xml:id="beg0481c1301" n="0481c1301"/>已<anchor xml:id="end0481c1301"/>。为子孙者。能足此智。则可以 <lb ed="X" n="0481c14"/><lb ed="R049" n="0714b05"/>致父母克明峻德。为夫者。能足此智。则可以加妇 <lb ed="X" n="0481c15"/><lb ed="R049" n="0714b06"/>贞洁。为妇者。能足此智。则可以增夫仁義。如是乃 <lb ed="X" n="0481c16"/><lb ed="R049" n="0714b07"/>至兄弟之相规。朋友之相训。长幼之相导。莫不皆 <lb ed="X" n="0481c17"/><lb ed="R049" n="0714b08"/>以智为之先引。至若不足此智。则君臣陷于不仁 <lb ed="X" n="0481c18"/><lb ed="R049" n="0714b09"/>不義之坑。父子溺于无慈无孝之海。夫妇入于怨 <lb ed="X" n="0481c19"/><lb ed="R049" n="0714b10"/>天怨地之林。如是乃至生死之相续。如蚁旋磨。憎 <lb ed="X" n="0481c20"/><lb ed="R049" n="0714b11"/>爱交缠。似象溺泥。皆无智者之所为也。又仁者千 <lb ed="X" n="0481c21"/><lb ed="R049" n="0714b12"/>古圣贤之心也。为众善之长。为教化之源。以之用 <lb ed="X" n="0481c22"/><lb ed="R049" n="0714b13"/>于一家。则一家康和。以之体于一国。则一国肝胆 <lb ed="X" n="0481c23"/><lb ed="R049" n="0714b14"/>以之教于万物。则万物活鱍鱍地。一太极也。以之 <lb ed="X" n="0481c24"/><lb ed="R049" n="0714b15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0481c2401" n="0481c2401"/><anchor xml:id="beg0481c2401" n="0481c2401"/>敛<anchor xml:id="end0481c2401"/>于一心。则一心真卓卓然。一毘卢也。擧如意云。 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0482a" n="0482a"/> <lb ed="X" n="0482a01"/><lb ed="R049" n="0714b16"/>会么。若于此会得。文殊与诸人共目扬眉。观音齐 <lb ed="X" n="0482a02"/><lb ed="R049" n="0714b17"/>万物同舌开口。其或不然。且向静中自看。著衣吃 <lb ed="X" n="0482a03"/><lb ed="R049" n="0714b18"/>饭。果凭谁力。运水搬柴。真是何能。忽然会得。自信 <lb ed="X" n="0482a04"/><lb ed="R049" n="0715a01"/>道文殊与吾携水去。普贤犹未折华回。不为分外。 <lb ed="X" n="0482a05"/><lb ed="R049" n="0715a02"/>如更迟疑。听说山偈。大道明明不住形。呼驴呼马 <lb ed="X" n="0482a06"/><lb ed="R049" n="0715a03"/>强安名。道人不住明明裡。呼马呼驴信口应。问曰 <lb ed="X" n="0482a07"/><lb ed="R049" n="0715a04"/>如何是即今文殊大智。师曰。众生怕受刀砧苦。山 <lb ed="X" n="0482a08"/><lb ed="R049" n="0715a05"/>僧怕食众生肉。曰。恁么则有智者趋吉避凶。师曰。 <lb ed="X" n="0482a09"/><lb ed="R049" n="0715a06"/>不止趋吉避凶。亦乃转凡成圣。曰。既吉既圣。还用 <lb ed="X" n="0482a10"/><lb ed="R049" n="0715a07"/>智也无。师曰。还用。曰。既吉既圣。用智作甚么。师曰。 <lb ed="X" n="0482a11"/><lb ed="R049" n="0715a08"/>随处弘扬诸<persName>佛</persName>教。随缘廣破众生迷。曰。到甚么田 <lb ed="X" n="0482a12"/><lb ed="R049" n="0715a09"/>地。方不用智。师曰。同一法性。共一法身。曰。如何是 <lb ed="X" n="0482a13"/><lb ed="R049" n="0715a10"/>一法身。师曰。都讲迴向。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0482a14"/><lb ed="R049" n="0715a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0482a1401">尔时释提桓因与其眷属万二千天子俱<note place="inline">至</note>退坐一 <lb ed="X" n="0482a15"/><lb ed="R049" n="0715a12"/>面。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0482a16"/><lb ed="R049" n="0715a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0482a1601">此假经。序法花会上诸天人王皆来听法也。如雲 <lb ed="X" n="0482a17"/><lb ed="R049" n="0715a14"/>从龙。风从虎。乃自然之道。又显大圣人出现演教。 <lb ed="X" n="0482a18"/><lb ed="R049" n="0715a15"/>如日丽天万类无有不睹者。又擧万类远近高下 <lb ed="X" n="0482a19"/><lb ed="R049" n="0715a16"/>悉至者。大圣人威德仁慈。廣大悉备。不言可知。如 <lb ed="X" n="0482a20"/><lb ed="R049" n="0715a17"/>世典所谓声名洋溢。凡有血气。莫不尊亲。盖自古 <lb ed="X" n="0482a21"/><lb ed="R049" n="0715a18"/>及今。道德不明。只是性命不明。性命若明。则道德 <lb ed="X" n="0482a22"/><lb ed="R049" n="0715b01"/>无有不明者。性即理也。命即我之理也。在我之理 <lb ed="X" n="0482a23"/><lb ed="R049" n="0715b02"/>明。在人之理亦明。在人之理明。在物之理益明。如 <lb ed="X" n="0482a24"/><lb ed="R049" n="0715b03"/>是乃至尽万有之形类。极空界之纷纭。理无不明。 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0482b" n="0482b"/> <lb ed="X" n="0482b01"/><lb ed="R049" n="0715b04"/>理既明。事无不明。事既明。所谓道德。所谓仁義。乃 <lb ed="X" n="0482b02"/><lb ed="R049" n="0715b05"/>至礼義教化。文章刑政。无有不明者也。以大圣人 <lb ed="X" n="0482b03"/><lb ed="R049" n="0715b06"/>性明命明。名为大经。大本。大法。大道。大德。大功。大 <lb ed="X" n="0482b04"/><lb ed="R049" n="0715b07"/>音。大行。以具备万德。故高下远近有血气者。皆来 <lb ed="X" n="0482b05"/><lb ed="R049" n="0715b08"/>尊亲。如自身亲自身。不用他教也。擧如意云。会么。 <lb ed="X" n="0482b06"/><lb ed="R049" n="0715b09"/>若于此会得。见其相者无不敬。闻其言者无不信。 <lb ed="X" n="0482b07"/><lb ed="R049" n="0715b10"/>从其行者无不悦。共其住者无不一。其或不然。诸 <lb ed="X" n="0482b08"/><lb ed="R049" n="0715b11"/>人各向肝胆上繫个克字。如是克来克去。克到无 <lb ed="X" n="0482b09"/><lb ed="R049" n="0715b12"/>可克处。当自觉尽十方是个仁善。顿忘取舍之心。 <lb ed="X" n="0482b10"/><lb ed="R049" n="0715b13"/>极三际是个中常。圆入正等之域。到恁么时节。声 <lb ed="X" n="0482b11"/><lb ed="R049" n="0715b14"/>名洋溢。巨细尊亲。亦分内事。更何疑哉。问曰。如何 <lb ed="X" n="0482b12"/><lb ed="R049" n="0715b15"/>即是克義。师曰。如人家打墙。打过我家一尺。便克 <lb ed="X" n="0482b13"/><lb ed="R049" n="0715b16"/>去这一尺如本无一般。曰。恁么则进道十分容易。 <lb ed="X" n="0482b14"/><lb ed="R049" n="0715b17"/>师曰。虽是容易。天下人不肯克去。曰。不肯克时如 <lb ed="X" n="0482b15"/><lb ed="R049" n="0715b18"/>何。师曰。你非我是今还古。虎战龙争卒未休。曰。直 <lb ed="X" n="0482b16"/><lb ed="R049" n="0716a01"/>下便克时如何。师曰。天其时。地其利。人物和。老者 <lb ed="X" n="0482b17"/><lb ed="R049" n="0716a02"/>安。少者怀。朋友信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0482b18"/><lb ed="R049" n="0716a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0482b1801">尔时<persName>世尊</persName>四众围绕<note place="inline">至</note>一心观<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0482b19"/><lb ed="R049" n="0716a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0482b1901">此一段经。的的大意。只是序说妙经之由。更无他 <lb ed="X" n="0482b20"/><lb ed="R049" n="0716a05"/>说。山野不敏。再以无量義处禅定拈一遍看。夫无 <lb ed="X" n="0482b21"/><lb ed="R049" n="0716a06"/>量義者。在了了明明之际谓之心。为尘尘刹刹之 <lb ed="X" n="0482b22"/><lb ed="R049" n="0716a07"/>主谓之理。吾祖达摩大师自西而来。不立文字。直 <lb ed="X" n="0482b23"/><lb ed="R049" n="0716a08"/>指人心。见性成<persName>佛</persName>。谓之禅。本土孔孟诸子。立言设 <lb ed="X" n="0482b24"/><lb ed="R049" n="0716a09"/>教。继往圣开来学谓之中庸。诸尘劳中人。不明此 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0482c" n="0482c"/> <lb ed="X" n="0482c01"/><lb ed="R049" n="0716a10"/>者。谓之迷妄。聪明知此而不修行者谓之自弃。间 <lb ed="X" n="0482c02"/><lb ed="R049" n="0716a11"/>有知此而修行。不能到此田地者。谓之不勇。有昼 <lb ed="X" n="0482c03"/><lb ed="R049" n="0716a12"/>夜精勤。竟无成实者。谓之不明。有成小圣及神仙。 <lb ed="X" n="0482c04"/><lb ed="R049" n="0716a13"/>幷能文能说。能伎艺。能脱化而止者。谓之不圆。有 <lb ed="X" n="0482c05"/><lb ed="R049" n="0716a14"/>纔得悟彻。便住寂灭者。谓之不大。有分彼分此执 <lb ed="X" n="0482c06"/><lb ed="R049" n="0716a15"/>道执儒者。谓之不一。又有著衣吃饭。竟不知著衣 <lb ed="X" n="0482c07"/><lb ed="R049" n="0716a16"/>吃饭者是谁。又有只知富贵荣华。不知富贵荣华 <lb ed="X" n="0482c08"/><lb ed="R049" n="0716a17"/>者何人。俱谓之不悟。擧如意云。会么。若于此会得。 <lb ed="X" n="0482c09"/><lb ed="R049" n="0716a18"/>四众围绕。俨然灵山初会。岂分昨日今朝。四华缤 <lb ed="X" n="0482c10"/><lb ed="R049" n="0716b01"/>纷。朗然妙经初擧。岂别西来东土。其或未委。请各 <lb ed="X" n="0482c11"/><lb ed="R049" n="0716b02"/>发欢喜心。一心观<persName>佛</persName>。以<persName>佛</persName>摄心。以心观<persName>佛</persName>。工夫成 <lb ed="X" n="0482c12"/><lb ed="R049" n="0716b03"/>片。则当自知大千沙界海中沤。一切圣贤如电拂。 <lb ed="X" n="0482c13"/><lb ed="R049" n="0716b04"/>无量義处。更何疑哉。问曰。如何是无量義。师曰。桃 <lb ed="X" n="0482c14"/><lb ed="R049" n="0716b05"/>红李白蔷薇紫。薑辣梅酸甘蔗甜。曰。如是则心恐 <lb ed="X" n="0482c15"/><lb ed="R049" n="0716b06"/>不能一去。师曰。随流认得性。无喜亦无忧。曰。恁么 <lb ed="X" n="0482c16"/><lb ed="R049" n="0716b07"/>则处处绿杨堪繫马。家家有路透长安。师曰。犹是 <lb ed="X" n="0482c17"/><lb ed="R049" n="0716b08"/>吃力。曰。如何是不吃力一句。师曰。绿杨休繫马。有 <lb ed="X" n="0482c18"/><lb ed="R049" n="0716b09"/>路即长安。曰。恁么则大海从鱼跃。长空任鸟飞。师 <lb ed="X" n="0482c19"/><lb ed="R049" n="0716b10"/>曰。又是放荡。曰。如何是中庸一句。师曰。病率自知 <lb ed="X" n="0482c20"/><lb ed="R049" n="0716b11"/>饭滋味。到家自不问途程。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0482c21"/><lb ed="R049" n="0716b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0482c2101">尔时<persName>佛</persName>放眉间白毫相光<note place="inline">至</note>起七宝塔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0482c22"/><lb ed="R049" n="0716b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0482c2201">此一段经。大圣人显本现迹。光照万八千世界。靡 <lb ed="X" n="0482c23"/><lb ed="R049" n="0716b14"/>不周遍。即是大无不包。细无不入。了了常知。尘尘 <lb ed="X" n="0482c24"/><lb ed="R049" n="0716b15"/>不昧者也。于此世界尽见彼土。即十方色空无间。 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0483a" n="0483a"/> <lb ed="X" n="0483a01"/><lb ed="R049" n="0716b16"/>于此<persName>佛</persName>处闻彼<persName>佛</persName>说法。即道理无间。于一时中。见 <lb ed="X" n="0483a02"/><lb ed="R049" n="0716b17"/>诸比丘。修行万行。历无穷劫。成<persName>佛</persName>度生。入大涅槃。 <lb ed="X" n="0483a03"/><lb ed="R049" n="0716b18"/>後人起塔。即三世古今无间。盖妙法之体。即人之 <lb ed="X" n="0483a04"/><lb ed="R049" n="0717a01"/>本有妙心。大此妙心。于无边虚空之外。不见其外。 <lb ed="X" n="0483a05"/><lb ed="R049" n="0717a02"/>小此妙心。于无入微尘之内。不见其内。前此妙心。 <lb ed="X" n="0483a06"/><lb ed="R049" n="0717a03"/>于无量尘沙大劫之前。不见其始。後此妙心。于无 <lb ed="X" n="0483a07"/><lb ed="R049" n="0717a04"/>穷尘沙大劫之後。不见其终。识此妙心。则四海大 <lb ed="X" n="0483a08"/><lb ed="R049" n="0717a05"/>圣人说道理。乃说此心之道理也。万世大贤人行 <lb ed="X" n="0483a09"/><lb ed="R049" n="0717a06"/>道理。乃行此心之道理也。以诸人于此心之道理 <lb ed="X" n="0483a10"/><lb ed="R049" n="0717a07"/>既昧。故吾<persName>佛</persName>大圣人。于眉间光。圆现此个妙心即 <lb ed="X" n="0483a11"/><lb ed="R049" n="0717a08"/>十方国土。圆现此个妙心即三世年劫。以即三世 <lb ed="X" n="0483a12"/><lb ed="R049" n="0717a09"/>年劫故。当知此心。不随往而往。不随来而来。若随 <lb ed="X" n="0483a13"/><lb ed="R049" n="0717a10"/>往而往。则此心早随前前而往。何有今日之知。若 <lb ed="X" n="0483a14"/><lb ed="R049" n="0717a11"/>随来而来。则此心以随後後而来。何有今日之觉。 <lb ed="X" n="0483a15"/><lb ed="R049" n="0717a12"/>以此心即十方国土故。当知此心。不与万法为侣。 <lb ed="X" n="0483a16"/><lb ed="R049" n="0717a13"/>不与诸尘作对。以不与万法为侣诸尘作对。故知 <lb ed="X" n="0483a17"/><lb ed="R049" n="0717a14"/>此心不随物而物矣。此心若随物而物。见山化为 <lb ed="X" n="0483a18"/><lb ed="R049" n="0717a15"/>山。见水化为水。何得即今灵然不昧。了了常知者 <lb ed="X" n="0483a19"/><lb ed="R049" n="0717a16"/>也。擧如意云。会么。若于此会得。便见光明寂照遍 <lb ed="X" n="0483a20"/><lb ed="R049" n="0717a17"/>河沙。其或未然。再听说偈。此心元不属根尘。细入 <lb ed="X" n="0483a21"/><lb ed="R049" n="0717a18"/>宽包妙更神。只为诸人迷不悟。眉光示现本来身。 <lb ed="X" n="0483a22"/><lb ed="R049" n="0717b01"/>问曰。如何是不属根尘。师曰。了无名字。曰。如何是 <lb ed="X" n="0483a23"/><lb ed="R049" n="0717b02"/>妙更神。师曰。不可自昧。曰。如何是迷不悟。师曰。认 <lb ed="X" n="0483a24"/><lb ed="R049" n="0717b03"/>奴作郞。曰。如何是本来身。师曰。竖穷三际。横逼十 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0483b" n="0483b"/> <lb ed="X" n="0483b01"/><lb ed="R049" n="0717b04"/>方。曰。恁么则人人是<persName>佛</persName>。不须更疑。师曰。开口成双 <lb ed="X" n="0483b02"/><lb ed="R049" n="0717b05"/>橛。扬眉落二三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0483b03"/><lb ed="R049" n="0717b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0483b0301">尔时弥勒菩萨<note place="inline">至</note>瞻察仁者为说何等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0483b04"/><lb ed="R049" n="0717b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0483b0401">此一段经。大略只是弥勒因<persName>佛</persName>放光圆现十方三 <lb ed="X" n="0483b05"/><lb ed="R049" n="0717b08"/>世而生疑。其不知十方三世原备于我。而弥勒自 <lb ed="X" n="0483b06"/><lb ed="R049" n="0717b09"/>狭。故有褈褈之问。盖人人妙性。大而无外。上天下 <lb ed="X" n="0483b07"/><lb ed="R049" n="0717b10"/>地。中间纷纭万有。无不是在我妙性之实也。盖人 <lb ed="X" n="0483b08"/><lb ed="R049" n="0717b11"/>人妙性。微而无内。既微而无内。往古来今。中间生 <lb ed="X" n="0483b09"/><lb ed="R049" n="0717b12"/>灭万别。无不是在我妙性之体也。如是则十方诸 <lb ed="X" n="0483b10"/><lb ed="R049" n="0717b13"/><persName>佛</persName>念念在此妙性中成<persName>等正觉</persName>。乐者愈乐。一切众 <lb ed="X" n="0483b11"/><lb ed="R049" n="0717b14"/>生念念在此妙性中起轮迴见。苦者愈苦。更何疑 <lb ed="X" n="0483b12"/><lb ed="R049" n="0717b15"/>哉。擧如意云。会么。若于此会得。<persName>世尊</persName>睹明星而悟。 <lb ed="X" n="0483b13"/><lb ed="R049" n="0717b16"/>悟此也。圆悟闻鸡啼而了。了此也。如更有疑。各各 <lb ed="X" n="0483b14"/><lb ed="R049" n="0717b17"/>向蒲团上三十年莫开口。反复看个父母未生<anchor xml:id="nkr_note_add_0483b1401" n="0483b1401"/><anchor xml:id="beg0483b1401" n="0483b1401"/>已<anchor xml:id="end0483b1401"/> <lb ed="X" n="0483b15"/><lb ed="R049" n="0717b18"/>前面目。久久打成一片。当自觉知真如界内。绝众 <lb ed="X" n="0483b16"/><lb ed="R049" n="0718a01"/>生诸<persName>佛</persName>之假名。平等性中。无自<anchor xml:id="nkr_note_add_0483b1601" n="0483b1601"/><anchor xml:id="beg0483b1601" n="0483b1601"/>己<anchor xml:id="end0483b1601"/>他人之影像。问 <lb ed="X" n="0483b17"/><lb ed="R049" n="0718a02"/>曰。道理本一。为甚么各不相顾。师曰。各不相顾者。 <lb ed="X" n="0483b18"/><lb ed="R049" n="0718a03"/>为不知一。曰。如何是一。师曰。溪<g ref="#CB00589">涧</g>沟壑之归海。钗 <lb ed="X" n="0483b19"/><lb ed="R049" n="0718a04"/>玔甁盆之入炉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0483b20"/><lb ed="R049" n="0718a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0483b2001">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name><note place="inline">至</note>故现斯瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0483b21"/><lb ed="R049" n="0718a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0483b2101">此一段经。是文殊答弥勒之问。言我曾于往古<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0483b22"/><lb ed="R049" n="0718a07"/>会中。也曾见放光圆现十方世界。会合三世时节。 <lb ed="X" n="0483b23"/><lb ed="R049" n="0718a08"/>然後说妙法花经。今日<persName>佛</persName>既放光圆现会合。与昔 <lb ed="X" n="0483b24"/><lb ed="R049" n="0718a09"/>日一般。我知<persName>佛</persName>当说妙法花经必矣。此段经。又谓 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0483c" n="0483c"/> <lb ed="X" n="0483c01"/><lb ed="R049" n="0718a10"/>之引古证今。古<persName>佛</persName>光中。圆现十方三世全体。说法 <lb ed="X" n="0483c02"/><lb ed="R049" n="0718a11"/>华大经。今<persName>佛</persName>圆现十方三世全体。亦必说法花大 <lb ed="X" n="0483c03"/><lb ed="R049" n="0718a12"/>经。盖此大经。在诸<persName>佛</persName>大圣人之心谓之正等。正与 <lb ed="X" n="0483c04"/><lb ed="R049" n="0718a13"/>十方三世一般般也。又谓圆觉。圆摄十方三世。无 <lb ed="X" n="0483c05"/><lb ed="R049" n="0718a14"/>有不觉也。又谓之大乘。大包十方三世。无不乘载 <lb ed="X" n="0483c06"/><lb ed="R049" n="0718a15"/>也。又谓之中常。不偏不倚。不更不变也。又谓之圆 <lb ed="X" n="0483c07"/><lb ed="R049" n="0718a16"/>圆果海。诸修行人到此为究竟之地也。又谓之深 <lb ed="X" n="0483c08"/><lb ed="R049" n="0718a17"/>深妙处。小智小见不能彷彿窥视也。又谓之法身 <lb ed="X" n="0483c09"/><lb ed="R049" n="0718a18"/>道体。太极法界。乃至殊方异域。立名安号。发明此 <lb ed="X" n="0483c10"/><lb ed="R049" n="0718b01"/>大经之大義。皆为发明诸<persName>佛</persName>大圣人之元心也。良 <lb ed="X" n="0483c11"/><lb ed="R049" n="0718b02"/>久。人不明此心久矣。以不明此心。故吾<persName>佛</persName>大圣人 <lb ed="X" n="0483c12"/><lb ed="R049" n="0718b03"/>有此经之说。欲说此经。不是寻常之小事。故吾<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0483c13"/><lb ed="R049" n="0718b04"/>大圣人又从眉间放大光明。光中圆现十方世界。 <lb ed="X" n="0483c14"/><lb ed="R049" n="0718b05"/>融会三世时节。以为说此大经之先兆也。若有智。 <lb ed="X" n="0483c15"/><lb ed="R049" n="0718b06"/>即知<persName>世尊</persName>说经<anchor xml:id="nkr_note_add_0483c1501" n="0483c1501"/><anchor xml:id="beg0483c1501" n="0483c1501"/>已<anchor xml:id="end0483c1501"/>毕。擧如意云。会么。咦。十世古今。 <lb ed="X" n="0483c16"/><lb ed="R049" n="0718b07"/>始终不離于一念。无边刹海。自他不隔于毫端。问 <lb ed="X" n="0483c17"/><lb ed="R049" n="0718b08"/>曰。如何是雨大法雨。师曰。枯槁一时新。曰。如何是 <lb ed="X" n="0483c18"/><lb ed="R049" n="0718b09"/>吹大法螺。师曰。聋者悉皆闻。曰。枯槁见不能生。聋 <lb ed="X" n="0483c19"/><lb ed="R049" n="0718b10"/>者见不能听。如何。师曰。直捷根源<persName>佛</persName>所印。摘葉寻 <lb ed="X" n="0483c20"/><lb ed="R049" n="0718b11"/>枝我不能。曰。如何是直捷一句。师曰。听说山偈。人 <lb ed="X" n="0483c21"/><lb ed="R049" n="0718b12"/>人是<persName>佛</persName>不须疑。记取中峰两句诗。便就今朝成<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0483c22"/><lb ed="R049" n="0718b13"/>去。乐<g ref="#CB15131">邦</g>化主<anchor xml:id="nkr_note_add_0483c2201" n="0483c2201"/><anchor xml:id="beg0483c2201" n="0483c2201"/>已<anchor xml:id="end0483c2201"/>嫌迟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0483c23"/><lb ed="R049" n="0718b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0483c2301">诸善男子如过去无量无边不可思议阿僧祇劫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0483c24"/><lb ed="R049" n="0718b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0483c2401">劫之一字梵语。此间言语谓之时。阿僧祇梵语。此 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0484a" n="0484a"/> <lb ed="X" n="0484a01"/><lb ed="R049" n="0718b16"/>间言语谓之无数。无数者。乃数目中之大数也。不 <lb ed="X" n="0484a02"/><lb ed="R049" n="0718b17"/>可思议。无量无边。俱大数目也。以人心狭小自短。 <lb ed="X" n="0484a03"/><lb ed="R049" n="0718b18"/>不自觉悟本具之性。其前前无始。後後无终。吾<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0484a04"/><lb ed="R049" n="0719a01"/>大圣人。光中融彻往古来今。意欲人人顿悟本具 <lb ed="X" n="0484a05"/><lb ed="R049" n="0719a02"/>之性。如是而长。如是而大也。其奈当人迷厚。犹不 <lb ed="X" n="0484a06"/><lb ed="R049" n="0719a03"/>领悟。所以弥勒有褈褈之问。文殊有褈褈之答。文 <lb ed="X" n="0484a07"/><lb ed="R049" n="0719a04"/>句虽多。其大略只是欲人人顿悟本具之性。大而 <lb ed="X" n="0484a08"/><lb ed="R049" n="0719a05"/>无外。小而无内。前而无始。後而无终也。此两句经。 <lb ed="X" n="0484a09"/><lb ed="R049" n="0719a06"/>文殊虽是擧最前之远。正欲露极後之长。试再以 <lb ed="X" n="0484a10"/><lb ed="R049" n="0719a07"/>无数时详讲一遍看。时即劫。如八千里方径厚之 <lb ed="X" n="0484a11"/><lb ed="R049" n="0719a08"/>大石。以二钱半轻帛。百年拂一遍。拂尽此石。不见 <lb ed="X" n="0484a12"/><lb ed="R049" n="0719a09"/>微尘。名为劫。无数。即阿僧祇。乃三千大千世界微 <lb ed="X" n="0484a13"/><lb ed="R049" n="0719a10"/>尘数也。以一捻微尘。尙有百万之数。况以大千世 <lb ed="X" n="0484a14"/><lb ed="R049" n="0719a11"/>界微尘为数。盖一千个天地。名为小千世界。千个 <lb ed="X" n="0484a15"/><lb ed="R049" n="0719a12"/>小千。名为中千世界。千个中千。方名大千世界。以 <lb ed="X" n="0484a16"/><lb ed="R049" n="0719a13"/>如是世界。总作微尘数。名阿僧祇也。阿僧祇。是大 <lb ed="X" n="0484a17"/><lb ed="R049" n="0719a14"/>千微尘数。大千微尘数。名为不可思议数。不可思 <lb ed="X" n="0484a18"/><lb ed="R049" n="0719a15"/>议大千微尘数。名无边数。无边大千微尘数。名无 <lb ed="X" n="0484a19"/><lb ed="R049" n="0719a16"/>量数。良久。文殊引古证今。虽欲现示人人本具妙 <lb ed="X" n="0484a20"/><lb ed="R049" n="0719a17"/>性。故擧大数以充廣。然本具妙性。比不齐。类不及。 <lb ed="X" n="0484a21"/><lb ed="R049" n="0719a18"/>文殊虽有大智。旁引曲喩。亦不能尽此妙性之万 <lb ed="X" n="0484a22"/><lb ed="R049" n="0719b01"/>一。妙性具体。岂容易领悟乎。诸人宜再细思。问曰。 <lb ed="X" n="0484a23"/><lb ed="R049" n="0719b02"/>妙性具体。如是难明。且道今日讲演还明得也无。 <lb ed="X" n="0484a24"/><lb ed="R049" n="0719b03"/>师曰。如一毫置于太虚。似一滴投于巨壑。曰恁么 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0484b" n="0484b"/> <lb ed="X" n="0484b01"/><lb ed="R049" n="0719b04"/>则道旷无涯。行人不尽。师曰。谁著你行来。曰。便如 <lb ed="X" n="0484b02"/><lb ed="R049" n="0719b05"/>是坐断时如何。师曰。诸<persName>佛</persName>皆称赞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0484b03"/><lb ed="R049" n="0719b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0484b0301">尔时有<persName>佛</persName>号日月灯明<note place="inline">至</note>教菩萨法<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0484b04"/><lb ed="R049" n="0719b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0484b0401">此段经。大略只是引古证今。更无他说。盖自有天 <lb ed="X" n="0484b05"/><lb ed="R049" n="0719b08"/>地人物<anchor xml:id="nkr_note_add_0484b0501" n="0484b0501"/><anchor xml:id="beg0484b0501" n="0484b0501"/>已<anchor xml:id="end0484b0501"/>来。圣人间出。相貌名号。各各不同。求其 <lb ed="X" n="0484b06"/><lb ed="R049" n="0719b09"/>性善之心。则无不同也。殊方异域。立言设教。亦各 <lb ed="X" n="0484b07"/><lb ed="R049" n="0719b10"/>各不同。求其性善之言性善之教。则无不同也。头 <lb ed="X" n="0484b08"/><lb ed="R049" n="0719b11"/>戴足履。身服手持。亦各各不同。求其性善之威仪 <lb ed="X" n="0484b09"/><lb ed="R049" n="0719b12"/>性善之恭敬。则无不同也。以世道极浇。人心大谬。 <lb ed="X" n="0484b10"/><lb ed="R049" n="0719b13"/>吾<persName>佛</persName>大圣人出现于世。说法四十馀年。谈经三百 <lb ed="X" n="0484b11"/><lb ed="R049" n="0719b14"/>馀会。人心既纯。世道一厚。乃放光圆现。露一法身。 <lb ed="X" n="0484b12"/><lb ed="R049" n="0719b15"/>意欲使人人顿悟一法身也。其奈众人尙迷。故弥 <lb ed="X" n="0484b13"/><lb ed="R049" n="0719b16"/>勒有褈褈之问。褈褈问中。皆融古今于一念。收刹 <lb ed="X" n="0484b14"/><lb ed="R049" n="0719b17"/>海于毫端之句。其奈听者不荐。所以文殊亦有重 <lb ed="X" n="0484b15"/><lb ed="R049" n="0719b18"/>重之答。褈褈答中。虽引古证今。亦融古今于一念。 <lb ed="X" n="0484b16"/><lb ed="R049" n="0720a01"/>收刹海于毫端之句也。如无量劫前虽远。<persName>佛</persName>具十 <lb ed="X" n="0484b17"/><lb ed="R049" n="0720a02"/>号。与今<persName>佛</persName>具十号同。<persName>佛</persName>说法中善。与今<persName>佛</persName>说法善 <lb ed="X" n="0484b18"/><lb ed="R049" n="0720a03"/>同。如是乃至开权显实。会三皈一。授记入灭。无有 <lb ed="X" n="0484b19"/><lb ed="R049" n="0720a04"/>不同。後人擧其教者。精进必成。懈怠不废。亦无有 <lb ed="X" n="0484b20"/><lb ed="R049" n="0720a05"/>不同者也。擧如意云。会么。若于此会得。灯明不曾 <lb ed="X" n="0484b21"/><lb ed="R049" n="0720a06"/>过去。弥勒何有未来。泥团土块。放大光明。瓠子冬 <lb ed="X" n="0484b22"/><lb ed="R049" n="0720a07"/>瓜。炽燃常说。其或未然。且学妙光精勤。莫随求名 <lb ed="X" n="0484b23"/><lb ed="R049" n="0720a08"/>懈怠。问曰。经中大意。只要摄末归本。且道经历无 <lb ed="X" n="0484b24"/><lb ed="R049" n="0720a09"/>数<persName>佛</persName>出。为甚么尙三界纷纭。师曰。自是你三界纷 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0484c" n="0484c"/> <lb ed="X" n="0484c01"/><lb ed="R049" n="0720a10"/>纭。圣人何尝不一。曰。争奈目前分别何。师曰。纵分 <lb ed="X" n="0484c02"/><lb ed="R049" n="0720a11"/>别。俱是辨空花之浓淡。较兔角之短长。曰。如何是 <lb ed="X" n="0484c03"/><lb ed="R049" n="0720a12"/>无分别。师曰。芍药花开菩萨面。棕榈葉放夜叉头。 <lb ed="X" n="0484c04"/><lb ed="R049" n="0720a13"/>曰。犹是学人分别处。师曰。能分别者无分别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0484c05"/><lb ed="R049" n="0720a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0484c0501">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name><note place="inline">至</note><persName>佛</persName>当为除断令尽无有馀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0484c06"/><lb ed="R049" n="0720a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0484c0601">此段经。是文殊把前说重拈一遍。谓古<persName>佛</persName>如此。今 <lb ed="X" n="0484c07"/><lb ed="R049" n="0720a16"/><persName>佛</persName>亦如此。乃至十方<persName>佛</persName>亦如此。皆开三显一。无二 <lb ed="X" n="0484c08"/><lb ed="R049" n="0720a17"/>道也。盖天地中间。唯人最灵。人之一身主宰。只一 <lb ed="X" n="0484c09"/><lb ed="R049" n="0720a18"/>个性字。性若明。道德仁義礼仪教化无有不明。无 <lb ed="X" n="0484c10"/><lb ed="R049" n="0720b01"/>有不是。夫性者。在天地造化谓之理。故曰。宇宙中 <lb ed="X" n="0484c11"/><lb ed="R049" n="0720b02"/>间。一理而<anchor xml:id="nkr_note_add_0484c1101" n="0484c1101"/><anchor xml:id="beg0484c1101" n="0484c1101"/>已<anchor xml:id="end0484c1101"/>。在我性理之私谓之情。故曰。三界不 <lb ed="X" n="0484c12"/><lb ed="R049" n="0720b03"/>能超。唯情为罣碍。苟能克去在我之情。唯是一团 <lb ed="X" n="0484c13"/><lb ed="R049" n="0720b04"/>天性。则念念灯明说法。头头妙光谈经。六度万行。 <lb ed="X" n="0484c14"/><lb ed="R049" n="0720b05"/>本自圆成。四德三身。竟非他得。其或未然。须向静 <lb ed="X" n="0484c15"/><lb ed="R049" n="0720b06"/>中细看。自生此身<anchor xml:id="nkr_note_add_0484c1501" n="0484c1501"/><anchor xml:id="beg0484c1501" n="0484c1501"/>已<anchor xml:id="end0484c1501"/>来。十年二十年乃至七八十 <lb ed="X" n="0484c16"/><lb ed="R049" n="0720b07"/>年。年虽见有<anchor xml:id="nkr_note_add_0484c1601" n="0484c1601"/><anchor xml:id="beg0484c1601" n="0484c1601"/>已<anchor xml:id="end0484c1601"/>往之时。竟不随<anchor xml:id="nkr_note_add_0484c1602" n="0484c1602"/><anchor xml:id="beg0484c1602" n="0484c1602"/>已<anchor xml:id="end0484c1602"/>往之时所迁者。 <lb ed="X" n="0484c17"/><lb ed="R049" n="0720b08"/>却是何物。即知此心既不随<anchor xml:id="nkr_note_add_0484c1701" n="0484c1701"/><anchor xml:id="beg0484c1701" n="0484c1701"/>已<anchor xml:id="end0484c1701"/>往。必不随後来。既 <lb ed="X" n="0484c18"/><lb ed="R049" n="0720b09"/>不随後来。亦不居现在。即知此心无最初句。无末 <lb ed="X" n="0484c19"/><lb ed="R049" n="0720b10"/>後句。亦无现在句。以无过去未来现在。三世不能 <lb ed="X" n="0484c20"/><lb ed="R049" n="0720b11"/>迁变故。十方虚空亦不能包裹。虚空既不能包裹 <lb ed="X" n="0484c21"/><lb ed="R049" n="0720b12"/>故。即知此心竖穷三际。横遍十方。擧如意云。会么。 <lb ed="X" n="0484c22"/><lb ed="R049" n="0720b13"/>我见灯明<persName>佛</persName>本光瑞如此。以是知今<persName>佛</persName>欲说法花 <lb ed="X" n="0484c23"/><lb ed="R049" n="0720b14"/>经。其或不然。诸求三乘人。若有疑悔者。<persName>佛</persName>当为断 <lb ed="X" n="0484c24"/><lb ed="R049" n="0720b15"/>除。令尽无有馀。问曰。妙光法师是文殊前身。弥勒 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0485a" n="0485a"/> <lb ed="X" n="0485a01"/><lb ed="R049" n="0720b16"/>菩萨是求名後体。恁么则今古宛然。为甚么又道 <lb ed="X" n="0485a02"/><lb ed="R049" n="0720b17"/>本无今古。师曰。今自今。古自古。知今古者元无今 <lb ed="X" n="0485a03"/><lb ed="R049" n="0720b18"/>古。曰。如是则随流认得性。无喜亦无忧。师曰。若存 <lb ed="X" n="0485a04"/><lb ed="R049" n="0721a01"/>个认字。三千里外问长安。曰。如何即是。师曰。不许 <lb ed="X" n="0485a05"/><lb ed="R049" n="0721a02"/>道著。曰。恁么则开口成双橛。扬眉落二三。师曰。听 <lb ed="X" n="0485a06"/><lb ed="R049" n="0721a03"/>说山偈。个裡元无古与今。化身随类号观音。诸人 <lb ed="X" n="0485a07"/><lb ed="R049" n="0721a04"/>要见观音面。山自高兮水自深。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0485a08"/><lb ed="R049" n="0721a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">方便品第二</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0485a0801">方便品第二</p></cb:div> <lb ed="X" n="0485a09"/><lb ed="R049" n="0721a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0485a0901">方便者。即随方就便義也。如有大城。随方来者。非 <lb ed="X" n="0485a10"/><lb ed="R049" n="0721a07"/>止一路。如东方来者从东门入。西方来者从西门 <lb ed="X" n="0485a11"/><lb ed="R049" n="0721a08"/>入。则为便益。非此则不方便。盖人之备足妙性。虽 <lb ed="X" n="0485a12"/><lb ed="R049" n="0721a09"/>人人本具。欲全体指出。纵<persName>佛</persName>圣有大辩才。必不能 <lb ed="X" n="0485a13"/><lb ed="R049" n="0721a10"/>也。必因其<anchor xml:id="nkr_note_add_0485a1301" n="0485a1301"/><anchor xml:id="beg0485a1301" n="0485a1301"/>已<anchor xml:id="end0485a1301"/>发之端。旁引曲唱。令其自悟。故名方 <lb ed="X" n="0485a14"/><lb ed="R049" n="0721a11"/>便。如人杀物令苦。即指曰。自性本无欲杀之理。即 <lb ed="X" n="0485a15"/><lb ed="R049" n="0721a12"/>教之令不杀生。又如人盗他人所爱。即指曰。自性 <lb ed="X" n="0485a16"/><lb ed="R049" n="0721a13"/>本无欲他盗<anchor xml:id="nkr_note_add_0485a1601" n="0485a1601"/><anchor xml:id="beg0485a1601" n="0485a1601"/>己<anchor xml:id="end0485a1601"/>所爱之理。即教之令不偷盗。如是 <lb ed="X" n="0485a17"/><lb ed="R049" n="0721a14"/>乃至因人以见闻自狭。即指曰。自性廣大。包纳虚 <lb ed="X" n="0485a18"/><lb ed="R049" n="0721a15"/>空。因人以生死自短。即指曰。自性固久。莫究始终。 <lb ed="X" n="0485a19"/><lb ed="R049" n="0721a16"/>如上所擧等有万亿差别。俱名迷妄自偏。故大圣 <lb ed="X" n="0485a20"/><lb ed="R049" n="0721a17"/>人有如上万亿法门。俱名方便。擧如意云。会么。若 <lb ed="X" n="0485a21"/><lb ed="R049" n="0721a18"/>于此会得。诸<persName>佛</persName>不须出世。祖师岂用西来。山花开 <lb ed="X" n="0485a22"/><lb ed="R049" n="0721b01"/>似锦。毘卢妙相。依旧莊严。野水湛如蓝。太极圆图。 <lb ed="X" n="0485a23"/><lb ed="R049" n="0721b02"/>崭新拈出。其或不然。听说山偈。自性堂堂要见闻。 <lb ed="X" n="0485a24"/><lb ed="R049" n="0721b03"/>鸢飞鱼跃看精神。不然更欲行方便。甘作忙忙门 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0485b" n="0485b"/> <lb ed="X" n="0485b01"/><lb ed="R049" n="0721b04"/>外人。问曰。有一人曾来不擧步。且道是门裡门外。 <lb ed="X" n="0485b02"/><lb ed="R049" n="0721b05"/>师曰。何止门外。三千里外。曰。如何是门内。师曰。曾 <lb ed="X" n="0485b03"/><lb ed="R049" n="0721b06"/>来不擧步。曰。恁么则拟心一<g ref="#CB02133">丝</g>。对面千里。师曰。未 <lb ed="X" n="0485b04"/><lb ed="R049" n="0721b07"/>为灵利。曰。如何是灵利。师曰。未出胎时。度人<anchor xml:id="nkr_note_add_0485b0401" n="0485b0401"/><anchor xml:id="beg0485b0401" n="0485b0401"/>已<anchor xml:id="end0485b0401"/>毕。 <lb ed="X" n="0485b05"/><lb ed="R049" n="0721b08"/>更讨方便。笑杀旁观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0485b06"/><lb ed="R049" n="0721b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0485b0601">尔时<persName>世尊</persName>从三昧安详而起告舍利弗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0485b07"/><lb ed="R049" n="0721b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0485b0701">此三句经。是经家提起说妙法之由。讲说大略如 <lb ed="X" n="0485b08"/><lb ed="R049" n="0721b11"/>此。然讲以明白为能。禅以入定为要。山野既滥讲 <lb ed="X" n="0485b09"/><lb ed="R049" n="0721b12"/>肆。亦辱禅门。试以三昧。二字。再细翻译一遍。末後 <lb ed="X" n="0485b10"/><lb ed="R049" n="0721b13"/>以禅融会看。三昧。西国梵语。此国华言曰正受。正 <lb ed="X" n="0485b11"/><lb ed="R049" n="0721b14"/>定正心。正心者。无一切心中之常也。常中则自绝 <lb ed="X" n="0485b12"/><lb ed="R049" n="0721b15"/>忿懥忧患恐惧好乐之心。正定者。诸境不能动。诚 <lb ed="X" n="0485b13"/><lb ed="R049" n="0721b16"/>之极也。极诚则能经纶大经。建立大法。化育万物。 <lb ed="X" n="0485b14"/><lb ed="R049" n="0721b17"/>正受者。诸事不能惑。圣人之至也。至圣则见而民 <lb ed="X" n="0485b15"/><lb ed="R049" n="0721b18"/>莫不敬。言而民莫不信。行而民莫不悦。正受既圣 <lb ed="X" n="0485b16"/><lb ed="R049" n="0722a01"/>之至。正定又诚之极。正心中到之常。则大圣人之 <lb ed="X" n="0485b17"/><lb ed="R049" n="0722a02"/>心。如晴空止水。杲日精金。无毫发瑕疵也。大圣人 <lb ed="X" n="0485b18"/><lb ed="R049" n="0722a03"/>之德。如天普覆。如地普擎。如日月普照。无偏私也。 <lb ed="X" n="0485b19"/><lb ed="R049" n="0722a04"/>大圣人之道。如春发生万物。如秋成熟万物。无不 <lb ed="X" n="0485b20"/><lb ed="R049" n="0722a05"/>善也。大圣人之量。如虚空包含万有。如父母养育 <lb ed="X" n="0485b21"/><lb ed="R049" n="0722a06"/>诸子。自有馀也。大哉圣人之性。以十方三世为一 <lb ed="X" n="0485b22"/><lb ed="R049" n="0722a07"/>体。以六道四生为一身。如斯圆融妙会。称赞不能 <lb ed="X" n="0485b23"/><lb ed="R049" n="0722a08"/>及。讲演不能尽。修行不能到。譬喩不能齐。强名曰 <lb ed="X" n="0485b24"/><lb ed="R049" n="0722a09"/>三昧。三昧岂容易证入乎。吾<persName>佛</persName>于此三昧中。不见 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0485c" n="0485c"/> <lb ed="X" n="0485c01"/><lb ed="R049" n="0722a10"/>有前际。不见有後际。不见有中际。不见内。不见外。 <lb ed="X" n="0485c02"/><lb ed="R049" n="0722a11"/>不见中间。然亦有中间内外前後等。故谓之<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0485c03"/><lb ed="R049" n="0722a12"/>三昧。问曰。讲既明矣。且道如何是禅。师曰。如棒打 <lb ed="X" n="0485c04"/><lb ed="R049" n="0722a13"/>虚空。棒棒不见痕。曰。恁么则梦裡明明有六趣。觉 <lb ed="X" n="0485c05"/><lb ed="R049" n="0722a14"/>後空空无大千。师曰。亦是有无成二边。梦觉分两 <lb ed="X" n="0485c06"/><lb ed="R049" n="0722a15"/>法。曰。如何是不住二边顿忘两法之句。师曰。半夜 <lb ed="X" n="0485c07"/><lb ed="R049" n="0722a16"/>井吞水。长空雲弄风。曰。学人不会。师曰。舍利弗当 <lb ed="X" n="0485c08"/><lb ed="R049" n="0722a17"/>知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0485c09"/><lb ed="R049" n="0722a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0485c0901">诸<persName>佛</persName>智慧甚深无量<note place="inline">至</note>所不能知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0485c10"/><lb ed="R049" n="0722b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0485c1001">此一段经。言天下大圣人之心。无人能知。无人能 <lb ed="X" n="0485c11"/><lb ed="R049" n="0722b02"/>识也。盖诸<persName>佛</persName>至圣之心。无过去未来现在之时可 <lb ed="X" n="0485c12"/><lb ed="R049" n="0722b03"/>时。无东西南北上下之方可方。无众生之名可名。 <lb ed="X" n="0485c13"/><lb ed="R049" n="0722b04"/>无天堂地狱之境可境。溥博高明。廣大纯一。竖穷 <lb ed="X" n="0485c14"/><lb ed="R049" n="0722b05"/>三际。横遍十方也。以横遍十方。故此心无空色之 <lb ed="X" n="0485c15"/><lb ed="R049" n="0722b06"/>间。以竖穷三际。故此心无古今之间。以无古今之 <lb ed="X" n="0485c16"/><lb ed="R049" n="0722b07"/>间。乃前後际断。以无色空之间。乃中外情忘。则还 <lb ed="X" n="0485c17"/><lb ed="R049" n="0722b08"/>一真如也。前後际断。则本一圆觉也。正当恁么田 <lb ed="X" n="0485c18"/><lb ed="R049" n="0722b09"/>地。上而无顶。下而无底。傍无边畔。中无住处。本教 <lb ed="X" n="0485c19"/><lb ed="R049" n="0722b10"/>谓之圆体。即淸净法身。儒教谓之原道。即无极而 <lb ed="X" n="0485c20"/><lb ed="R049" n="0722b11"/>太极。老教谓之一。即无极大道。然此心也。有窥测 <lb ed="X" n="0485c21"/><lb ed="R049" n="0722b12"/>而知者。窥测而知者。乃天下有智者也。有悟此心 <lb ed="X" n="0485c22"/><lb ed="R049" n="0722b13"/>而修行。渐革平日之小者。乃天下之贤哲也。有修 <lb ed="X" n="0485c23"/><lb ed="R049" n="0722b14"/>行工夫纯一。犹带分别念在乃天下之小圣也。夫 <lb ed="X" n="0485c24"/><lb ed="R049" n="0722b15"/>诸圣之心。圆满廣大。同天地之覆载。同日月之照 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0486a" n="0486a"/> <lb ed="X" n="0486a01"/><lb ed="R049" n="0722b16"/>临。体万物性情而设教。故凡有血气。莫不尊亲。随 <lb ed="X" n="0486a02"/><lb ed="R049" n="0722b17"/>万物方便而立行。故凡有形质。无不一体。擧如意 <lb ed="X" n="0486a03"/><lb ed="R049" n="0722b18"/>云。会么。若于此会得。便见得山僧手中如意。却是 <lb ed="X" n="0486a04"/><lb ed="R049" n="0723a01"/>诸人眼见。虽是诸人眼见。却是山僧手持。其或不 <lb ed="X" n="0486a05"/><lb ed="R049" n="0723a02"/>然。更听山偈。诸<persName>佛</persName>众生一般眼。何事纷纭见万差。 <lb ed="X" n="0486a06"/><lb ed="R049" n="0723a03"/>肯把藩篱俱撤去。依然还是大人家。问曰。如何是 <lb ed="X" n="0486a07"/><lb ed="R049" n="0723a04"/>诸<persName>佛</persName>智慧。师曰。过水脱鞋。买帽相头。曰。此是常人 <lb ed="X" n="0486a08"/><lb ed="R049" n="0723a05"/>俱会。为甚么道所不能知。师曰。常人过水欲人背。 <lb ed="X" n="0486a09"/><lb ed="R049" n="0723a06"/>买帽欲人与。曰。恁么。则克去<anchor xml:id="nkr_note_add_0486a0901" n="0486a0901"/><anchor xml:id="beg0486a0901" n="0486a0901"/>己<anchor xml:id="end0486a0901"/>私。便同<persName>佛</persName>智。师曰。 <lb ed="X" n="0486a10"/><lb ed="R049" n="0723a07"/>一声齐喝彩。听唱太平歌。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0486a11"/><lb ed="R049" n="0723a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0486a1101">所以者何<persName>佛</persName>曾亲近<note place="inline">至</note>意趣难解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0486a12"/><lb ed="R049" n="0723a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0486a1201">此一段经。自问诸<persName>佛</persName>智慧甚深。小圣不知者何。向 <lb ed="X" n="0486a13"/><lb ed="R049" n="0723a10"/>下自答。以<persName>佛</persName>曾亲近百千万亿无数诸<persName>佛</persName>。非唯亲 <lb ed="X" n="0486a14"/><lb ed="R049" n="0723a11"/>近。亦乃闻其道。非唯闻道。亦乃行其道。以诸<persName>佛</persName>有 <lb ed="X" n="0486a15"/><lb ed="R049" n="0723a12"/>如是大久远工夫。大廣博学问。大勇猛精进。大成 <lb ed="X" n="0486a16"/><lb ed="R049" n="0723a13"/>就道德。所以有说。意趣难解。盖诸<persName>佛</persName>大圣人之道。 <lb ed="X" n="0486a17"/><lb ed="R049" n="0723a14"/>中庸之道。故天下可均。爵禄可辞。白刃可蹈。中庸 <lb ed="X" n="0486a18"/><lb ed="R049" n="0723a15"/>不可能也。智即般若之智。故众生心处处能思惟。 <lb ed="X" n="0486a19"/><lb ed="R049" n="0723a16"/>不能思般若。经即妙法花经。故大火洞然。担入乾 <lb ed="X" n="0486a20"/><lb ed="R049" n="0723a17"/>草不烧。亦未为难。暂读此经为难。大哉大圣人之 <lb ed="X" n="0486a21"/><lb ed="R049" n="0723a18"/>道。无方故不可到。无言故不可解。无相故不可视。 <lb ed="X" n="0486a22"/><lb ed="R049" n="0723b01"/>无意路故不可思。无柄<g ref="#CB01665">欛</g>故不可执。擧如意云。会 <lb ed="X" n="0486a23"/><lb ed="R049" n="0723b02"/>么。若于此会得。便见得道本不远而人自远。道本 <lb ed="X" n="0486a24"/><lb ed="R049" n="0723b03"/>不难而人自难。洞山麻三斤。一夏将来合绳也好。 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0486b" n="0486b"/> <lb ed="X" n="0486b01"/><lb ed="R049" n="0723b04"/>捻线也好。靑州衫七斤。冬天穿上。打眠也得。坐禅 <lb ed="X" n="0486b02"/><lb ed="R049" n="0723b05"/>也得。庐陵米。早炊可以作粥。晌午可以造饭。百丈 <lb ed="X" n="0486b03"/><lb ed="R049" n="0723b06"/>屎。和水则浇茄。拌<g ref="#CB01926">灰</g>则栽芋。更何疑哉。其或不然。 <lb ed="X" n="0486b04"/><lb ed="R049" n="0723b07"/>须是诸缘放下。万虑撥开。单单看个一归何处。忽 <lb ed="X" n="0486b05"/><lb ed="R049" n="0723b08"/>地顿悟。始信大千沙界海中沤。一切圣贤如电拂。 <lb ed="X" n="0486b06"/><lb ed="R049" n="0723b09"/>到此田地。<persName>佛</persName>法世法。打成一片。凡情圣情。元没两 <lb ed="X" n="0486b07"/><lb ed="R049" n="0723b10"/>般。更听说偈。自家一个黄金面。世世生生被土埋。 <lb ed="X" n="0486b08"/><lb ed="R049" n="0723b11"/>香水满盆能一洗。光明依旧照灵台。问曰。如何是 <lb ed="X" n="0486b09"/><lb ed="R049" n="0723b12"/>黄金面。师曰。万劫无更变。曰。如何是被土埋。师曰。 <lb ed="X" n="0486b10"/><lb ed="R049" n="0723b13"/>六道自轮迴。曰。如何是能一洗。师曰。四相顿空尔。 <lb ed="X" n="0486b11"/><lb ed="R049" n="0723b14"/>曰。如何是照灵台。师曰。三身圆证来。曰。此大似讲 <lb ed="X" n="0486b12"/><lb ed="R049" n="0723b15"/>说。师曰。谁为你说禅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0486b13"/><lb ed="R049" n="0723b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0486b1301">舍利弗吾从成<persName>佛</persName>以来<note place="inline">至</note>令離诸著。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0486b14"/><lb ed="R049" n="0723b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0486b1401">此一段经。<persName>世尊</persName>自陈自成<persName>佛</persName>以来。四十馀年演教。 <lb ed="X" n="0486b15"/><lb ed="R049" n="0723b18"/>只是要人離著。盖著者。心入诸境不能远離是也。 <lb ed="X" n="0486b16"/><lb ed="R049" n="0724a01"/>境有有情境。有无情境。无情境者。大而天地。细而 <lb ed="X" n="0486b17"/><lb ed="R049" n="0724a02"/>微尘。众而万有纷纭。一而太极全体。但无知觉。名 <lb ed="X" n="0486b18"/><lb ed="R049" n="0724a03"/>无情境。有情境者。大而觉体。细而含灵。众而万类 <lb ed="X" n="0486b19"/><lb ed="R049" n="0724a04"/>陞沉。一而法身不动。但有知觉。名有情境。如是乃 <lb ed="X" n="0486b20"/><lb ed="R049" n="0724a05"/>至眼所见。耳所闻。鼻所嗅。舌所嚐。身所觉。意所思。 <lb ed="X" n="0486b21"/><lb ed="R049" n="0724a06"/>或顺。或逆。或近。或远。或善。或恶。或亲。或疏。俱名为 <lb ed="X" n="0486b22"/><lb ed="R049" n="0724a07"/>境。于此境上不能消融成一法身。不能明了成一 <lb ed="X" n="0486b23"/><lb ed="R049" n="0724a08"/><persName>佛</persName>知见。俱名为著。以众人不能離此著故。吾<persName>佛</persName>大 <lb ed="X" n="0486b24"/><lb ed="R049" n="0724a09"/>圣人。以六度万行。种种因缘譬喩言教方便。廣谈 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0486c" n="0486c"/> <lb ed="X" n="0486c01"/><lb ed="R049" n="0724a10"/>曲论。四十馀年。无他意。只是要人離著。擧如意云。 <lb ed="X" n="0486c02"/><lb ed="R049" n="0724a11"/>会么。若于此会得。靑靑翠竹。总是法身。<g ref="#CB15106">鬱</g><g ref="#CB15106">鬱</g>黄花。 <lb ed="X" n="0486c03"/><lb ed="R049" n="0724a12"/>无非般若。鸢飞鱼跃。与四十馀年演教无差。雨施 <lb ed="X" n="0486c04"/><lb ed="R049" n="0724a13"/>雲行。与三百馀会谈经不异。其或不然。更须提个 <lb ed="X" n="0486c05"/><lb ed="R049" n="0724a14"/>父母未生前话头。工夫纯熟。忽然顿悟。到此田地。 <lb ed="X" n="0486c06"/><lb ed="R049" n="0724a15"/>方自悟得截琼枝。寸寸是玉。析栴檀。片片皆香。无 <lb ed="X" n="0486c07"/><lb ed="R049" n="0724a16"/>婬怒痴可去。如一轮明月挂秋空。无戒定慧可修。 <lb ed="X" n="0486c08"/><lb ed="R049" n="0724a17"/>似一点寒冰烹大冶。咦。更听说偈。通身是病通身 <lb ed="X" n="0486c09"/><lb ed="R049" n="0724a18"/>药。身若空来药亦空。我许道人俱勘破。泥牛骑过 <lb ed="X" n="0486c10"/><lb ed="R049" n="0724b01"/>海门东。问曰。如何是诸著。师曰。眼见耳闻幷意想。 <lb ed="X" n="0486c11"/><lb ed="R049" n="0724b02"/>曰。如何是離诸著。师曰。眼无见。耳无闻。意无想。曰。 <lb ed="X" n="0486c12"/><lb ed="R049" n="0724b03"/>恁么则木人拊掌。石女讴歌。师曰。不可堕在无事 <lb ed="X" n="0486c13"/><lb ed="R049" n="0724b04"/>界裡。曰。如何是中庸一句。师曰。恁短恁长休剪缀。 <lb ed="X" n="0486c14"/><lb ed="R049" n="0724b05"/>随高随下自平治。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0486c15"/><lb ed="R049" n="0724b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0486c1501">所以者何<persName>如来</persName>方便知见<note place="inline">至</note>唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能究尽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0486c16"/><lb ed="R049" n="0724b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0486c1601">此一段经。大略只是极赞大圣人之心。究尽明了。 <lb ed="X" n="0486c17"/><lb ed="R049" n="0724b08"/>诚实廣大。非世间小圣小智小见小解所能窥测 <lb ed="X" n="0486c18"/><lb ed="R049" n="0724b09"/>者也。试再以目前浅小比幷一遍看。盖世之言寿 <lb ed="X" n="0486c19"/><lb ed="R049" n="0724b10"/>者。廣成子千二百岁。彭祖八百岁。至寿者天地。邵 <lb ed="X" n="0486c20"/><lb ed="R049" n="0724b11"/>子推之。谓有十二万九千六百岁。未有如<persName>佛</persName>言寿。 <lb ed="X" n="0486c21"/><lb ed="R049" n="0724b12"/>以三千大千世界微尘数岁犹为至短。世之论国 <lb ed="X" n="0486c22"/><lb ed="R049" n="0724b13"/>一统者。不过四海九州之内。一万八千之中。至廣 <lb ed="X" n="0486c23"/><lb ed="R049" n="0724b14"/>者不过日月出没之际。星辰旋绕之间。未有如<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0486c24"/><lb ed="R049" n="0724b15"/>之言日月出没之际。星辰旋绕之间。乃一须弥卢 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0487a" n="0487a"/> <lb ed="X" n="0487a01"/><lb ed="R049" n="0724b16"/>耳。如是千须弥卢谓之小千世界。如是千小千世 <lb ed="X" n="0487a02"/><lb ed="R049" n="0724b17"/>界。谓之中千世界。如是千中千世界。谓之大千世 <lb ed="X" n="0487a03"/><lb ed="R049" n="0724b18"/>界。如是千大千世界。微尘数大千世界。始是一层。 <lb ed="X" n="0487a04"/><lb ed="R049" n="0725a01"/>如是八万四千层。始是一<name role="" type="person">华藏世界</name>。如是一花藏 <lb ed="X" n="0487a05"/><lb ed="R049" n="0725a02"/>世界微尘数<name role="" type="person">华藏世界</name>。名为一<name role="" type="person">毘卢遮那<persName>佛</persName></name>王化。 <lb ed="X" n="0487a06"/><lb ed="R049" n="0725a03"/>如是<name role="" type="person">毘卢遮那<persName>佛</persName></name>不知其数。岂国土世界能知其 <lb ed="X" n="0487a07"/><lb ed="R049" n="0725a04"/>数。如是乃至论理论事。唯<persName>佛</persName>甚深。世莫能及。又有 <lb ed="X" n="0487a08"/><lb ed="R049" n="0725a05"/>谓<persName>佛</persName>言虽廣大无实。自是人不静思。肯静思则其 <lb ed="X" n="0487a09"/><lb ed="R049" n="0725a06"/>实自性之理。大而无外。非有形国土可能充满。细 <lb ed="X" n="0487a10"/><lb ed="R049" n="0725a07"/>而无内。非有智聪明可能见识。擧如意云。会么。若 <lb ed="X" n="0487a11"/><lb ed="R049" n="0725a08"/>于此会得。一月普现一切水。一切水月一月摄。如 <lb ed="X" n="0487a12"/><lb ed="R049" n="0725a09"/>帝网珠。光光互照。无前际。无後际。无南方。无北方。 <lb ed="X" n="0487a13"/><lb ed="R049" n="0725a10"/>圆陀陀。活鱍鱍。捏不成。劈不开。其或不然。更听说 <lb ed="X" n="0487a14"/><lb ed="R049" n="0725a11"/>偈。人人心即古毘卢。声色门头有即无。但肯回光 <lb ed="X" n="0487a15"/><lb ed="R049" n="0725a12"/>光自照。乾坤何法可亲疏。问曰。诸<persName>佛</persName>既多。世界不 <lb ed="X" n="0487a16"/><lb ed="R049" n="0725a13"/>少。毕竟是一是多。师曰。非一非多。曰。如何是非一 <lb ed="X" n="0487a17"/><lb ed="R049" n="0725a14"/>非多。师曰。一有多种。二无两般。曰。恁么则论理元 <lb ed="X" n="0487a18"/><lb ed="R049" n="0725a15"/>非二。随情有万般。师曰。文字之师。皆如是见。曰。如 <lb ed="X" n="0487a19"/><lb ed="R049" n="0725a16"/>何是離文字一句。师曰。老虎看水磨。转看转不知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487a20"/><lb ed="R049" n="0725a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0487a2001">诸法实相<note place="inline">至</note>究竟等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487a21"/><lb ed="R049" n="0725a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0487a2101">此一段经。言诸法实相。即目前万法。正妙经本意。 <lb ed="X" n="0487a22"/><lb ed="R049" n="0725b01"/>即十方诸<persName>佛</persName>圆证之实理。十方诸<persName>佛</persName>圆证之实理。 <lb ed="X" n="0487a23"/><lb ed="R049" n="0725b02"/>即众生本具觉性。众生本具觉性。即世间流转苦 <lb ed="X" n="0487a24"/><lb ed="R049" n="0725b03"/>乐陞沉之境。以众生不悟诸法。不了诸法。不知诸 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0487b" n="0487b"/> <lb ed="X" n="0487b01"/><lb ed="R049" n="0725b04"/>法。痴痴昧昧。于此境上起恶心。作恶业。死此生彼。 <lb ed="X" n="0487b02"/><lb ed="R049" n="0725b05"/>辗转流浪。受苦无穷。故大圣人指此诸法。谓之梦 <lb ed="X" n="0487b03"/><lb ed="R049" n="0725b06"/>幻。谓之泡影。令人于此诸法境上求个无相无名。 <lb ed="X" n="0487b04"/><lb ed="R049" n="0725b07"/>不动不变的真理。以声闻小乘人。不识诸法圆理。 <lb ed="X" n="0487b05"/><lb ed="R049" n="0725b08"/>于此境上。厌苦求乐。破有执空。故大圣人又指此 <lb ed="X" n="0487b06"/><lb ed="R049" n="0725b09"/>诸法。即是真空。即是妙有。令人于此诸法境上。求 <lb ed="X" n="0487b07"/><lb ed="R049" n="0725b10"/>个圆融妙会的觉性。以菩萨大乘人未知诸法实 <lb ed="X" n="0487b08"/><lb ed="R049" n="0725b11"/>相。劫劫苦修。世世力进。务欲度尽众生。必要证极 <lb ed="X" n="0487b09"/><lb ed="R049" n="0725b12"/>大道。故大圣人又指诸法即是实相。即是法性。即 <lb ed="X" n="0487b10"/><lb ed="R049" n="0725b13"/>是<persName>佛</persName>理。盖诸法实相之妙。参此。儒谓之格物。悟此。 <lb ed="X" n="0487b11"/><lb ed="R049" n="0725b14"/>儒谓之致知。知至物格。则诸法实相。了了常知。明 <lb ed="X" n="0487b12"/><lb ed="R049" n="0725b15"/>明不昧者也。以至修身齐家治国平天下。无不灵 <lb ed="X" n="0487b13"/><lb ed="R049" n="0725b16"/>验。以至超出死生。亘古亘今。以至顿入涅槃。彻上 <lb ed="X" n="0487b14"/><lb ed="R049" n="0725b17"/>彻下。无有不妙应者也。擧如意云。会么。若于此会 <lb ed="X" n="0487b15"/><lb ed="R049" n="0725b18"/>得。松直棘曲。鹄白乌黑。皆实相之体。生迷<persName>佛</persName>悟。事 <lb ed="X" n="0487b16"/><lb ed="R049" n="0726a01"/>俗理真。皆实相之用。其或不然。明日再为诸人打 <lb ed="X" n="0487b17"/><lb ed="R049" n="0726a02"/>葛藤一遍。问曰。目前诸法皆实相。因何人不觉悟。 <lb ed="X" n="0487b18"/><lb ed="R049" n="0726a03"/>师曰。不是不悟。只是不肯悟。曰。学人参亦有年。也 <lb ed="X" n="0487b19"/><lb ed="R049" n="0726a04"/>不是不肯悟。师曰。既肯悟今日又问甚么。曰。肯悟 <lb ed="X" n="0487b20"/><lb ed="R049" n="0726a05"/>时如何。师曰。诸法无非实相義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487b21"/><lb ed="R049" n="0726a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0487b2101">诸法实相<note place="inline">至</note>本末究竟等<note place="inline">重拈</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487b22"/><lb ed="R049" n="0726a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0487b2201">此一段经。南嶽天台诸师。讲各不同。唯温陵环师 <lb ed="X" n="0487b23"/><lb ed="R049" n="0726a08"/>讲为切当。今依环师重拈一遍看。夫实相者。即相 <lb ed="X" n="0487b24"/><lb ed="R049" n="0726a09"/>而真。与十方往古大圣人同体无异。圆常明妙。更 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0487c" n="0487c"/> <lb ed="X" n="0487c01"/><lb ed="R049" n="0726a10"/>无变别之法性也。然此法性。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能究尽。 <lb ed="X" n="0487c02"/><lb ed="R049" n="0726a11"/>故经云。<persName>佛</persName>所成就第一稀有难解之法。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0487c03"/><lb ed="R049" n="0726a12"/>乃能究尽诸法实相。诸法者。乾坤万有纷纭。总不 <lb ed="X" n="0487c04"/><lb ed="R049" n="0726a13"/>出十法。十法者。一相。二性。三体。四力。五作。六因。七 <lb ed="X" n="0487c05"/><lb ed="R049" n="0726a14"/>缘。八果。九报。十本末究竟。本末究竟者。一切目前 <lb ed="X" n="0487c06"/><lb ed="R049" n="0726a15"/>万法。一一皆有根本终穷。一一皆有穷尽实际。如 <lb ed="X" n="0487c07"/><lb ed="R049" n="0726a16"/>目前卓子香炉。乃至松树桃树人物等类。不能穷 <lb ed="X" n="0487c08"/><lb ed="R049" n="0726a17"/>尽实际。不足谓之格物。不能究尽根本。不足谓之 <lb ed="X" n="0487c09"/><lb ed="R049" n="0726a18"/>参禅。亦不谓之彻悟。亦不足谓之致知。致知彻悟。 <lb ed="X" n="0487c10"/><lb ed="R049" n="0726b01"/>则目前卓子香炉。松树人物。无不能格无不能参 <lb ed="X" n="0487c11"/><lb ed="R049" n="0726b02"/>其本末究竟者也。再以十法细拈一遍看。报者。应 <lb ed="X" n="0487c12"/><lb ed="R049" n="0726b03"/>果为报。如一树桃子既实为果。果熟为报。果者。缘 <lb ed="X" n="0487c13"/><lb ed="R049" n="0726b04"/>熟为果。如一树桃子既开花结实。雨露润滋粪土 <lb ed="X" n="0487c14"/><lb ed="R049" n="0726b05"/>封培。到香熟时节是也。缘者。助因为缘。如一树桃 <lb ed="X" n="0487c15"/><lb ed="R049" n="0726b06"/>子虽开花荣茂。若无雨露幷粪土封培为助。终不 <lb ed="X" n="0487c16"/><lb ed="R049" n="0726b07"/>能自荣自华自果。因者。资始为因。如一树桃。虽目 <lb ed="X" n="0487c17"/><lb ed="R049" n="0726b08"/>前荣茂。其根本必有最初之日。作者。乍起为作。如 <lb ed="X" n="0487c18"/><lb ed="R049" n="0726b09"/>一树桃。虽有最初之日。种桃之心。乃乍然而发起 <lb ed="X" n="0487c19"/><lb ed="R049" n="0726b10"/>也。非固有之性也。力者。利用为力。如一树桃到香 <lb ed="X" n="0487c20"/><lb ed="R049" n="0726b11"/>熟时。食得其味。卖得其财是也。体者。形具为体。如 <lb ed="X" n="0487c21"/><lb ed="R049" n="0726b12"/>一树桃。或华或果。枝葉散殊。根本深厚是也。性者。 <lb ed="X" n="0487c22"/><lb ed="R049" n="0726b13"/>相本为性。如一树桃为相。亦必有一树桃之根性 <lb ed="X" n="0487c23"/><lb ed="R049" n="0726b14"/>也。相者。可见为相。如一树桃开花结果。人人皆见。 <lb ed="X" n="0487c24"/><lb ed="R049" n="0726b15"/>所谓其性其实。其本末究竟。人皆不知。故唯<persName>佛</persName>与 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0488a" n="0488a"/> <lb ed="X" n="0488a01"/><lb ed="R049" n="0726b16"/><persName>佛</persName>乃能究尽明了而无虚妄。其他圣人虽明不能 <lb ed="X" n="0488a02"/><lb ed="R049" n="0726b17"/>究尽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488a03"/><lb ed="R049" n="0726b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0488a0301">唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能究尽诸法实相<note place="inline">至</note>本末究竟<note place="inline">再拈</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488a04"/><lb ed="R049" n="0727a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0488a0401">此段经<anchor xml:id="nkr_note_add_0488a0401" n="0488a0401"/><anchor xml:id="beg0488a0401" n="0488a0401"/>已<anchor xml:id="end0488a0401"/>讲两遍。今当第三遍。听者亦莫厌烦。盖 <lb ed="X" n="0488a05"/><lb ed="R049" n="0727a02"/>此段经乃格物之要端。参禅之正轨。若不细细条 <lb ed="X" n="0488a06"/><lb ed="R049" n="0727a03"/>陈。晚学终莫入头。<note place="inline">相</note>才虽不敏。悟亦有宗。试再以 <lb ed="X" n="0488a07"/><lb ed="R049" n="0727a04"/>此经大略拈一遍看。夫世间万法纷纭。不亦千变 <lb ed="X" n="0488a08"/><lb ed="R049" n="0727a05"/>万化。故谓之诸法。虽不可一一指陈。总其切要。不 <lb ed="X" n="0488a09"/><lb ed="R049" n="0727a06"/>过此十法可以尽无馀蕴矣。一如是相者。即是总 <lb ed="X" n="0488a10"/><lb ed="R049" n="0727a07"/>指万有纷纭。千变万化。眼可见之相状也。然此相。 <lb ed="X" n="0488a11"/><lb ed="R049" n="0727a08"/>小圣无竖穷三际横遍十方不可思议大眼目。局 <lb ed="X" n="0488a12"/><lb ed="R049" n="0727a09"/>于世间闻见之狭者。相虽可见。亦不能穷尽无馀。 <lb ed="X" n="0488a13"/><lb ed="R049" n="0727a10"/>故唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能究尽。二如是性者。即我与万物 <lb ed="X" n="0488a14"/><lb ed="R049" n="0727a11"/>形状虽殊。究其根本。无不一也。一即是性。性即理 <lb ed="X" n="0488a15"/><lb ed="R049" n="0727a12"/>也。此性此理。虽有二名。无二体也。故强谓之性。性 <lb ed="X" n="0488a16"/><lb ed="R049" n="0727a13"/>也者。大而无外。细而无内。前而无始。後而无终。大 <lb ed="X" n="0488a17"/><lb ed="R049" n="0727a14"/>圣明贤。指为圆觉。太极。大道。元体。上帝。明德。中庸。 <lb ed="X" n="0488a18"/><lb ed="R049" n="0727a15"/>法身。亦不能尽此性溥博渊泉廣大悉备之全体 <lb ed="X" n="0488a19"/><lb ed="R049" n="0727a16"/>也。故曰。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能究尽。乃至如是体。如是力。 <lb ed="X" n="0488a20"/><lb ed="R049" n="0727a17"/>如是作。如是因。如是缘。如是本末究竟等。皆唯<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0488a21"/><lb ed="R049" n="0727a18"/>与<persName>佛</persName>乃能究尽。非世间小圣可能尽知也。擧如意 <lb ed="X" n="0488a22"/><lb ed="R049" n="0727b01"/>云。会么。若于此会得。可谓道是法住法位。世间相 <lb ed="X" n="0488a23"/><lb ed="R049" n="0727b02"/>常住。其或不然。须向静室中焚香默坐。参此山僧 <lb ed="X" n="0488a24"/><lb ed="R049" n="0727b03"/>手中如意。前万万劫更前。却是何物。後万万劫更 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0488b" n="0488b"/> <lb ed="X" n="0488b01"/><lb ed="R049" n="0727b04"/>後。复为何物。工夫纯熟。打成一片。则当自觉古今 <lb ed="X" n="0488b02"/><lb ed="R049" n="0727b05"/>不離于当念。刹海不隔于毫端。说甚唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。问 <lb ed="X" n="0488b03"/><lb ed="R049" n="0727b06"/>曰。如何是诸法实相。师曰。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。乃能究尽。曰。 <lb ed="X" n="0488b04"/><lb ed="R049" n="0727b07"/>恁么则众人不会。师曰。不是不会。不肯信。曰。肯信 <lb ed="X" n="0488b05"/><lb ed="R049" n="0727b08"/>时如何。师曰。大地是黄金。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488b06"/><lb ed="R049" n="0727b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0488b0601">如是体如是力<note place="inline">至</note>本末究竟等<note place="inline">复讲</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488b07"/><lb ed="R049" n="0727b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0488b0701">形具为体。利用为力。盖有如是体相。则有如是利 <lb ed="X" n="0488b08"/><lb ed="R049" n="0727b11"/>用也。如有三十二大人相形体。则有王化三千界 <lb ed="X" n="0488b09"/><lb ed="R049" n="0727b12"/>之利用。如有淸净遍一切处之体。则有周遍十方 <lb ed="X" n="0488b10"/><lb ed="R049" n="0727b13"/>融彻三际之利用。如有牛之形具。则有耕耜利用。 <lb ed="X" n="0488b11"/><lb ed="R049" n="0727b14"/>马之形具。则有驰驱利用。如是乃至诛草剖人。苋 <lb ed="X" n="0488b12"/><lb ed="R049" n="0727b15"/>苴剖鼈。水银可以化金。硫黄可以乾汞。莲花大药。 <lb ed="X" n="0488b13"/><lb ed="R049" n="0727b16"/>服之则与日月齐寿。准提真言。诵之则与乾坤等 <lb ed="X" n="0488b14"/><lb ed="R049" n="0727b17"/>伦。此皆常闻之语。至如拟心即错。动念即乖。旃延 <lb ed="X" n="0488b15"/><lb ed="R049" n="0727b18"/>之口不能谈。舍利之智不能测之大体大力。却又 <lb ed="X" n="0488b16"/><lb ed="R049" n="0728a01"/>许谁能见其形具。能知其利用哉。既形具利用不 <lb ed="X" n="0488b17"/><lb ed="R049" n="0728a02"/>能尽知。则如是作。如是因。乃至如是本末究竟等。 <lb ed="X" n="0488b18"/><lb ed="R049" n="0728a03"/>又岂能尽知。故曰。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能究尽。其他非通 <lb ed="X" n="0488b19"/><lb ed="R049" n="0728a04"/>不知。不能尽知也。擧如意云。会么。若于此会得。会 <lb ed="X" n="0488b20"/><lb ed="R049" n="0728a05"/>古今于一念。收刹海于毫端。其或不然。且向静中 <lb ed="X" n="0488b21"/><lb ed="R049" n="0728a06"/>默默再看。生从何来。死从何去。忽然顿觉。当自信 <lb ed="X" n="0488b22"/><lb ed="R049" n="0728a07"/>知海底金乌天上日。眼中童子面前人。更说甚么 <lb ed="X" n="0488b23"/><lb ed="R049" n="0728a08"/>唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能究尽。咦。更听说偈。乾坤万别千差 <lb ed="X" n="0488b24"/><lb ed="R049" n="0728a09"/>体。根本由来一个身。于此一身心亦一。头头物物 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0488c" n="0488c"/> <lb ed="X" n="0488c01"/><lb ed="R049" n="0728a10"/>总天真。问曰。如何是成<persName>佛</persName>之因。师曰。善则力行。曰。 <lb ed="X" n="0488c02"/><lb ed="R049" n="0728a11"/>恁么则见善则修。逢恶则止耶。师曰。圣圣相传无 <lb ed="X" n="0488c03"/><lb ed="R049" n="0728a12"/>异语。曰。死来毕竟作么生。师曰。若见有死。犹是道 <lb ed="X" n="0488c04"/><lb ed="R049" n="0728a13"/>眼不明。曰。道眼明时如何。师曰。本无生死。曰。目前 <lb ed="X" n="0488c05"/><lb ed="R049" n="0728a14"/>生生死死无有了期。何得言本无生死。师曰。唯<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0488c06"/><lb ed="R049" n="0728a15"/>与<persName>佛</persName>乃能究尽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488c07"/><lb ed="R049" n="0728a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0488c0701">如是作如是因如是缘如是果如是报<note place="inline">复讲</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488c08"/><lb ed="R049" n="0728a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0488c0801">乍起谓之作。资始谓之因。助因谓之缘。缘熟谓之 <lb ed="X" n="0488c09"/><lb ed="R049" n="0728a18"/>果。应果谓之报。如人忽起一念害人之心。资此心 <lb ed="X" n="0488c10"/><lb ed="R049" n="0728b01"/>为始。後逢同欲害其人者相助。则乍起害人之念 <lb ed="X" n="0488c11"/><lb ed="R049" n="0728b02"/>成矣。害人之事既成。岂无後来害<anchor xml:id="nkr_note_add_0488c1101" n="0488c1101"/><anchor xml:id="beg0488c1101" n="0488c1101"/>己<anchor xml:id="end0488c1101"/>之报。又如人 <lb ed="X" n="0488c12"/><lb ed="R049" n="0728b03"/>忽起一念欲成<persName>佛</persName>之心。资此心为始。念念不息。後 <lb ed="X" n="0488c13"/><lb ed="R049" n="0728b04"/>逢同欲成<persName>佛</persName>之人为缘。共修六度万行。则三十二 <lb ed="X" n="0488c14"/><lb ed="R049" n="0728b05"/>相。八十种好。万德莊严之<persName>佛</persName>果必成。<persName>佛</persName>果既成。人 <lb ed="X" n="0488c15"/><lb ed="R049" n="0728b06"/>天瞻仰。十方称赞。岂是无应果之报。盖世万法。总 <lb ed="X" n="0488c16"/><lb ed="R049" n="0728b07"/>不出如是性相等十法。如是十法。又总不出性相 <lb ed="X" n="0488c17"/><lb ed="R049" n="0728b08"/>因果四字。以有如是因。必有如是果。有如是相。必 <lb ed="X" n="0488c18"/><lb ed="R049" n="0728b09"/>具如是性。先圣所谓天生烝民。有物有则。又云。出 <lb ed="X" n="0488c19"/><lb ed="R049" n="0728b10"/>乎尔者反乎尔者也。世所谓种瓜得瓜。种豆得豆。 <lb ed="X" n="0488c20"/><lb ed="R049" n="0728b11"/>作善见善。作恶逢恶。又因心作业。因从性之觉。缘 <lb ed="X" n="0488c21"/><lb ed="R049" n="0728b12"/>熟为果。果因性之相。性相因果。辗转陞沉。小圣不 <lb ed="X" n="0488c22"/><lb ed="R049" n="0728b13"/>能尽知。唯<persName>佛</persName>乃能究尽。擧如意云。会么。若于此会 <lb ed="X" n="0488c23"/><lb ed="R049" n="0728b14"/>得。可谓道梦裡明明有六趣。觉後空空无大千。又 <lb ed="X" n="0488c24"/><lb ed="R049" n="0728b15"/>不止于有六趣空大千而<anchor xml:id="nkr_note_add_0488c2401" n="0488c2401"/><anchor xml:id="beg0488c2401" n="0488c2401"/>已<anchor xml:id="end0488c2401"/>。其或不然。听说山偈。 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0489a" n="0489a"/> <lb ed="X" n="0489a01"/><lb ed="R049" n="0728b16"/>本具圆明净觉身。元非因果及根尘。当人肯息最 <lb ed="X" n="0489a02"/><lb ed="R049" n="0728b17"/>初念。法界依然只一真。问曰。如何是一真。师曰。仁 <lb ed="X" n="0489a03"/><lb ed="R049" n="0728b18"/>者见之谓之仁。智者见之谓之智。曰。恁么则道本 <lb ed="X" n="0489a04"/><lb ed="R049" n="0729a01"/>一体。见有多端。师曰。我亦不知。曰。既不知。为恁么 <lb ed="X" n="0489a05"/><lb ed="R049" n="0729a02"/>高谈阔论。师曰。为你不知。曰。知则如何。师曰。法界 <lb ed="X" n="0489a06"/><lb ed="R049" n="0729a03"/>无二相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0489a07"/><lb ed="R049" n="0729a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0489a0701">尔时<persName>世尊</persName><note place="inline">至</note>言词相寂灭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0489a08"/><lb ed="R049" n="0729a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0489a0801">此一段经。大略重颂诸<persName>佛</persName>权实二智。权智者。藉事 <lb ed="X" n="0489a09"/><lb ed="R049" n="0729a06"/>明理。借世间文字语言。以明无文字语言之实理。 <lb ed="X" n="0489a10"/><lb ed="R049" n="0729a07"/>实智者。一切诸法之实体。文字不能彰。言语不能 <lb ed="X" n="0489a11"/><lb ed="R049" n="0729a08"/>覆。无起无灭。无成无壞。非同暂借不实之道也。十 <lb ed="X" n="0489a12"/><lb ed="R049" n="0729a09"/>方诸<persName>佛</persName>。往古诸<persName>佛</persName>。现今诸<persName>佛</persName>。未来诸<persName>佛</persName>。设教化。建 <lb ed="X" n="0489a13"/><lb ed="R049" n="0729a10"/>法幢。度众生。莫不皆以权实二智为化度门。然权 <lb ed="X" n="0489a14"/><lb ed="R049" n="0729a11"/>智权设三乘。实智实示一法。而人皆不知诸<persName>佛</persName>本 <lb ed="X" n="0489a15"/><lb ed="R049" n="0729a12"/>怀。诸<persName>佛</persName>本怀者。不徒自夸权实二智。单单欲露人 <lb ed="X" n="0489a16"/><lb ed="R049" n="0729a13"/>人本具圆常觉体。大而更无有大。小而更无有小。 <lb ed="X" n="0489a17"/><lb ed="R049" n="0729a14"/>初而更无有初。末而更无有末者也。盖此圆常觉 <lb ed="X" n="0489a18"/><lb ed="R049" n="0729a15"/>体。众生迷而流浪六趣。诸<persName>佛</persName>悟而高超万有。又此 <lb ed="X" n="0489a19"/><lb ed="R049" n="0729a16"/>圆常觉体。众生诸<persName>佛</persName>之本根。法界真如之实际。所 <lb ed="X" n="0489a20"/><lb ed="R049" n="0729a17"/>以诸<persName>佛</persName>悟而常一。众生迷而常万。以常万故。一切 <lb ed="X" n="0489a21"/><lb ed="R049" n="0729a18"/>众生猝不能会归一<persName>佛</persName>乘。以常一故。十方诸<persName>佛</persName>竟 <lb ed="X" n="0489a22"/><lb ed="R049" n="0729b01"/>不能散流众生界内。擧如意云。会么。若于此会得。 <lb ed="X" n="0489a23"/><lb ed="R049" n="0729b02"/>权也是。实也是。权实总不是。权实总皆是。其或不 <lb ed="X" n="0489a24"/><lb ed="R049" n="0729b03"/>然。须向父母未生前<persName>佛</persName>祖未开口<anchor xml:id="nkr_note_add_0489a2401" n="0489a2401"/><anchor xml:id="beg0489a2401" n="0489a2401"/>已<anchor xml:id="end0489a2401"/>前。默坐自参。 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0489b" n="0489b"/> <lb ed="X" n="0489b01"/><lb ed="R049" n="0729b04"/>参来参去。工夫打成一片。当自大悟。穷诸玄辩。似 <lb ed="X" n="0489b02"/><lb ed="R049" n="0729b05"/>一毫致于太虚。竭世枢機。似一滴投于巨壑。其圆 <lb ed="X" n="0489b03"/><lb ed="R049" n="0729b06"/>常觉体。本非语言文字可以指陈。如更迟疑。听说 <lb ed="X" n="0489b04"/><lb ed="R049" n="0729b07"/>山偈。本来圆满大光明。迷自迁流万不平。直下顿 <lb ed="X" n="0489b05"/><lb ed="R049" n="0729b08"/>能开活眼。不须重演妙莲经。问曰。诸<persName>佛</persName>褈褈开示。 <lb ed="X" n="0489b06"/><lb ed="R049" n="0729b09"/>为甚么诸人不悟。师曰。自你不悟。曰。既悟为甚么 <lb ed="X" n="0489b07"/><lb ed="R049" n="0729b10"/>明日又讲。师曰。虽是旧时天上月。一番观看一番 <lb ed="X" n="0489b08"/><lb ed="R049" n="0729b11"/>新。曰。通不擧著时如何。师曰。不免一生鹘突。曰。时 <lb ed="X" n="0489b09"/><lb ed="R049" n="0729b12"/>时擧起时如何。师曰。杲日正中天。雲霞俱散尽。曰。 <lb ed="X" n="0489b10"/><lb ed="R049" n="0729b13"/>正当恁么时。还有不具眼者么。师曰。讲座案前围 <lb ed="X" n="0489b11"/><lb ed="R049" n="0729b14"/>裙。盲者亦不能见。曰。如何能同一<persName>佛</persName>眼。师曰。万缘 <lb ed="X" n="0489b12"/><lb ed="R049" n="0729b15"/>都放下。四相顿空来。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0489b13"/><lb ed="R049" n="0729b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0489b1301">诸馀众生类<note place="inline">至</note>一心共思求亦复不能知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0489b14"/><lb ed="R049" n="0729b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0489b1401">此一段经。颂实相妙法如众生罗汉菩萨所不能 <lb ed="X" n="0489b15"/><lb ed="R049" n="0729b18"/>知。盖实相妙法。在山同山。而不与山同起灭。在水 <lb ed="X" n="0489b16"/><lb ed="R049" n="0730a01"/>同水。而不与水同有无。如是乃至在万物同万物 <lb ed="X" n="0489b17"/><lb ed="R049" n="0730a02"/>而不与万物同生死。故曰。是法不可示。言词相寂 <lb ed="X" n="0489b18"/><lb ed="R049" n="0730a03"/>灭。擧如意云。会么。若于此会得。便见得心同虚空 <lb ed="X" n="0489b19"/><lb ed="R049" n="0730a04"/>界。示等虚空法。证得虚空时。无是无非法。不是凿 <lb ed="X" n="0489b20"/><lb ed="R049" n="0730a05"/>空说出。鸢飞戾天。鱼跃于渊。上下昭著。不是无本 <lb ed="X" n="0489b21"/><lb ed="R049" n="0730a06"/>之语。其或不然。须是向二六时中静静看个万法 <lb ed="X" n="0489b22"/><lb ed="R049" n="0730a07"/>归一一归何处。工夫打成一片。当自觉知一月普 <lb ed="X" n="0489b23"/><lb ed="R049" n="0730a08"/>现一切水。一切水月一月摄也。犹是指东画西。何 <lb ed="X" n="0489b24"/><lb ed="R049" n="0730a09"/>故实相妙法触事而真。拟之即差。言之即乖也。如 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0489c" n="0489c"/> <lb ed="X" n="0489c01"/><lb ed="R049" n="0730a10"/>更胸中窒碍未消。请听山野说偈。法法本来无欠 <lb ed="X" n="0489c02"/><lb ed="R049" n="0730a11"/>馀。不消于法强亲疏。肯能直下空思虑。生<persName>佛</persName>何曾 <lb ed="X" n="0489c03"/><lb ed="R049" n="0730a12"/>别两途。问曰。犹是学人疑处。请向切要处幷却咽 <lb ed="X" n="0489c04"/><lb ed="R049" n="0730a13"/>喉唇吻颂四句。显示实相妙法。师曰。幷却咽喉闭 <lb ed="X" n="0489c05"/><lb ed="R049" n="0730a14"/>却唇。十方诸沦许浑<persName>佛</persName>。当人切记浑沦裡。分二分 <lb ed="X" n="0489c06"/><lb ed="R049" n="0730a15"/>三自失真。曰。恁么则开口成双橛。扬眉落二三。师 <lb ed="X" n="0489c07"/><lb ed="R049" n="0730a16"/>曰。开口也是。扬眉也是。曰。如是。则但莫憎爱洞然 <lb ed="X" n="0489c08"/><lb ed="R049" n="0730a17"/>明白两句。便是祖师西来意。师曰。更听说偈。<persName>佛</persName>祖 <lb ed="X" n="0489c09"/><lb ed="R049" n="0730a18"/>相传此个心。人人本具莫追寻。愚痴更问西来意。 <lb ed="X" n="0489c10"/><lb ed="R049" n="0730b01"/>如挹黄金去换金。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0489c11"/><lb ed="R049" n="0730b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0489c1101">又告舍利弗<note place="inline">至</note><persName>世尊</persName>法久後要当说真实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0489c12"/><lb ed="R049" n="0730b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0489c1201">此十二句颂。大略只是言此实相妙法。唯<persName>佛</persName>能知。 <lb ed="X" n="0489c13"/><lb ed="R049" n="0730b04"/>馀不能了。当生大信。<persName>佛</persName>语真实。且道大信信个什 <lb ed="X" n="0489c14"/><lb ed="R049" n="0730b05"/>么。良久。僧问洞山如何是<persName>佛</persName>。山云麻三斤。诸人还 <lb ed="X" n="0489c15"/><lb ed="R049" n="0730b06"/>信么。又僧问赵州如何是祖师西来意。州云庭前 <lb ed="X" n="0489c16"/><lb ed="R049" n="0730b07"/>柏树子。诸人还不疑么。于此二事若是通不疑而 <lb ed="X" n="0489c17"/><lb ed="R049" n="0730b08"/>生大信。则可谓截琼枝。寸寸是玉。析栴檀。片片皆 <lb ed="X" n="0489c18"/><lb ed="R049" n="0730b09"/>香。如或不然。疑心更起。纵有多智。如河沙数。一心 <lb ed="X" n="0489c19"/><lb ed="R049" n="0730b10"/>思求。亦不能知。擧如意云。会么。若于此会得。可谓 <lb ed="X" n="0489c20"/><lb ed="R049" n="0730b11"/>道水不洗水。金不博金。又可谓人人头上靑天。元 <lb ed="X" n="0489c21"/><lb ed="R049" n="0730b12"/>是一样。个个脚下黄壤。岂别两般。又可谓千红万 <lb ed="X" n="0489c22"/><lb ed="R049" n="0730b13"/>紫虽然别。信道春风没两般。如更踌躇。听说山偈。 <lb ed="X" n="0489c23"/><lb ed="R049" n="0730b14"/>一睹明星悟彻来。十方诸<persName>佛</persName>眼同开。当人于此更 <lb ed="X" n="0489c24"/><lb ed="R049" n="0730b15"/>分别。万劫千生未可猜。问曰。经云当生大信。毕竟 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0490a" n="0490a"/> <lb ed="X" n="0490a01"/><lb ed="R049" n="0730b16"/>信个甚么。师曰。要信自<anchor xml:id="nkr_note_add_0490a0101" n="0490a0101"/><anchor xml:id="beg0490a0101" n="0490a0101"/>己<anchor xml:id="end0490a0101"/>与<persName>佛</persName>无二。曰。学人亦信。 <lb ed="X" n="0490a02"/><lb ed="R049" n="0730b17"/>为甚么不与<persName>佛</persName>一般。师曰。因你信不实。所以不与 <lb ed="X" n="0490a03"/><lb ed="R049" n="0730b18"/><persName>佛</persName>一般。曰。与<persName>佛</persName>一般时如何。师曰。唯<persName>佛</persName>知是相。十 <lb ed="X" n="0490a04"/><lb ed="R049" n="0731a01"/>方<persName>佛</persName>亦然。曰。恁么则迷则众生悟则<persName>佛</persName>。不消更疑。 <lb ed="X" n="0490a05"/><lb ed="R049" n="0731a02"/>师曰。更听说偈。迷时悟後主人翁。诸<persName>佛</persName>众生本一 <lb ed="X" n="0490a06"/><lb ed="R049" n="0731a03"/>同。普劝诸人齐彻悟。千差万别自然空。也不脱洒 <lb ed="X" n="0490a07"/><lb ed="R049" n="0731a04"/>更听说偈。迷时悟亦是真常。悟也元无第二光。彻 <lb ed="X" n="0490a08"/><lb ed="R049" n="0731a05"/>底掀翻华藏海。十方诸<persName>佛</persName>共思量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0490a09"/><lb ed="R049" n="0731a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0490a0901">告诸声闻众<note place="inline">至</note>引之令得出。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0490a10"/><lb ed="R049" n="0731a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0490a1001">此八句偈。颂<persName>佛</persName><persName>佛</persName>初说种种法门。教人修行。有证 <lb ed="X" n="0490a11"/><lb ed="R049" n="0731a08"/>声闻者。有证辟支者。有证菩萨者。皆方便诱引。令 <lb ed="X" n="0490a12"/><lb ed="R049" n="0731a09"/>脱苦離著也。盖苦有多种。总之只三。著有多种。总 <lb ed="X" n="0490a13"/><lb ed="R049" n="0731a10"/>之亦三。三著者。一我著。二境著。三情著。情著者。以 <lb ed="X" n="0490a14"/><lb ed="R049" n="0731a11"/>被色声香味等迷。留情不舍。故名为著。著即生苦。 <lb ed="X" n="0490a15"/><lb ed="R049" n="0731a12"/>境著者。以不悟色声香味等。当体即真。于此境上 <lb ed="X" n="0490a16"/><lb ed="R049" n="0731a13"/>种种分别。取舍爱憎。故名为著。著即生苦。我著者。 <lb ed="X" n="0490a17"/><lb ed="R049" n="0731a14"/>以不悟本具法身。大而无外。细而无内。前而无始。 <lb ed="X" n="0490a18"/><lb ed="R049" n="0731a15"/>後而无终。认此父母所生形体为自<anchor xml:id="nkr_note_add_0490a1801" n="0490a1801"/><anchor xml:id="beg0490a1801" n="0490a1801"/>己<anchor xml:id="end0490a1801"/>。以认此身 <lb ed="X" n="0490a19"/><lb ed="R049" n="0731a16"/>为自故。则有生生死死之贪恶。上上下下之欣厌。 <lb ed="X" n="0490a20"/><lb ed="R049" n="0731a17"/>以有贪恶欣厌故。则有无量之苦随之矣。三苦者。 <lb ed="X" n="0490a21"/><lb ed="R049" n="0731a18"/>一死苦。二刀杖苦。三不如意苦。不如意苦者。以不 <lb ed="X" n="0490a22"/><lb ed="R049" n="0731b01"/>悟色声香味等。具为梦幻。种种取著。取之不得。故 <lb ed="X" n="0490a23"/><lb ed="R049" n="0731b02"/>名为苦。刀杖苦者。以贪色声香味等。贪之不遂。遂 <lb ed="X" n="0490a24"/><lb ed="R049" n="0731b03"/>生嗔怒。加以刀杖。作既有自。报亦必然。受他刀杖 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0490b" n="0490b"/> <lb ed="X" n="0490b01"/><lb ed="R049" n="0731b04"/>凌逼百种。故名为苦。死苦者。以有父母所生之形。 <lb ed="X" n="0490b02"/><lb ed="R049" n="0731b05"/>必然有死。死则与世永别。不能後活此身。故名为 <lb ed="X" n="0490b03"/><lb ed="R049" n="0731b06"/>苦。如是三苦三著。俱是不悟本具淸净法身。著于 <lb ed="X" n="0490b04"/><lb ed="R049" n="0731b07"/>诸境。苦受百端。故诸<persName>佛</persName>大圣人种种方便。教化令 <lb ed="X" n="0490b05"/><lb ed="R049" n="0731b08"/>離著脱苦也。擧如意云。会么。若于此会得。十方坐 <lb ed="X" n="0490b06"/><lb ed="R049" n="0731b09"/>断。三际融通。诸<persName>佛</persName>不曾出世。众生本不沉沦。其或 <lb ed="X" n="0490b07"/><lb ed="R049" n="0731b10"/>不然。听说山偈。人人本具圆明体。诸<persName>佛</persName>众生总一 <lb ed="X" n="0490b08"/><lb ed="R049" n="0731b11"/>般。自是不能離执著。难逃苦楚万千端。问曰。如何 <lb ed="X" n="0490b09"/><lb ed="R049" n="0731b12"/>是具足圆明体。师曰。能问者是谁。曰。恁么则六根 <lb ed="X" n="0490b10"/><lb ed="R049" n="0731b13"/>门首无人会。惹得胡僧特地来。师曰。错认定盘星。 <lb ed="X" n="0490b11"/><lb ed="R049" n="0731b14"/>曰。不错认时如何。师曰。能问者便是。曰。古人谓之 <lb ed="X" n="0490b12"/><lb ed="R049" n="0731b15"/>认识神。意旨如何。师曰。你有幾个识神。曰。恁么则 <lb ed="X" n="0490b13"/><lb ed="R049" n="0731b16"/>百年三万六千日。反复原来是这汉。师曰。放你三 <lb ed="X" n="0490b14"/><lb ed="R049" n="0731b17"/>十拄杖。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0490b15"/><lb ed="R049" n="0731b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0490b1501">尔时大众<note place="inline">至</note>则生大欢喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0490b16"/><lb ed="R049" n="0732a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0490b1601">擧尔时大众至而今不知是義所趣。此一段经。科 <lb ed="X" n="0490b17"/><lb ed="R049" n="0732a02"/>家谓之众疑请问。众疑则疑<persName>佛</persName>平日不自夸道德。 <lb ed="X" n="0490b18"/><lb ed="R049" n="0732a03"/>今<persName>佛</persName>自夸道德智慧。非。三乘人所知。请问则问<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0490b19"/><lb ed="R049" n="0732a04"/>所得深智。愿<persName>佛</persName>宣扬。再擧尔时舍利弗至难解之 <lb ed="X" n="0490b20"/><lb ed="R049" n="0732a05"/>法。此一节经。科家谓之身子发问。再擧尔时舍利 <lb ed="X" n="0490b21"/><lb ed="R049" n="0732a06"/>弗至欲闻具足道。此一节经。科家谓之重颂疑问。 <lb ed="X" n="0490b22"/><lb ed="R049" n="0732a07"/>再擧尔时<persName>佛</persName>告舍利弗至则生大欢喜。此一段经。 <lb ed="X" n="0490b23"/><lb ed="R049" n="0732a08"/>叙众欲闻大法。<persName>佛</persName>不肯说。身子三请。<persName>佛</persName>将为说。盖 <lb ed="X" n="0490b24"/><lb ed="R049" n="0732a09"/>此大乘妙法。即人人本具妙性。人人本具妙性。与 <pb ed="X" xml:id="X31.0609.0490c" n="0490c"/> <lb ed="X" n="0490c01"/><lb ed="R049" n="0732a10"/>十方诸<persName>佛</persName>历代祖师了无毫发间隔者也。世人迷 <lb ed="X" n="0490c02"/><lb ed="R049" n="0732a11"/>此妙性。随物变迁。所以有六道四生也。至人悟此 <lb ed="X" n="0490c03"/><lb ed="R049" n="0732a12"/>妙性。转物为<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c0301" n="0490c0301"/><anchor xml:id="beg0490c0301" n="0490c0301"/>己<anchor xml:id="end0490c0301"/>。所以有三身八解也。擧如意云。会 <lb ed="X" n="0490c04"/><lb ed="R049" n="0732a13"/>么。若于此会得。毛吞巨海。芥纳须弥。转万物即是 <lb ed="X" n="0490c05"/><lb ed="R049" n="0732a14"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c0501" n="0490c0501"/><anchor xml:id="beg0490c0501" n="0490c0501"/>己<anchor xml:id="end0490c0501"/>。似水投水。化自<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c0502" n="0490c0502"/><anchor xml:id="beg0490c0502" n="0490c0502"/>己<anchor xml:id="end0490c0502"/>即是万物。如空合空。俱非 <lb ed="X" n="0490c06"/><lb ed="R049" n="0732a15"/>难事。如其纤尘未消。不免山是山。水是水。毫发不 <lb ed="X" n="0490c07"/><lb ed="R049" n="0732a16"/>能相通。良久。还委悉么。听说山偈。众生诸<persName>佛</persName>性无 <lb ed="X" n="0490c08"/><lb ed="R049" n="0732a17"/>差。生既迷来<persName>佛</persName>乃夸。肯向今朝齐领悟。大家同驾 <lb ed="X" n="0490c09"/><lb ed="R049" n="0732a18"/>白牛车。问曰。诸<persName>佛</persName>众生不同。病在甚么处。师曰。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0490c10"/><lb ed="R049" n="0732b01"/>能克<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c1001" n="0490c1001"/><anchor xml:id="beg0490c1001" n="0490c1001"/>己<anchor xml:id="end0490c1001"/>。众生不能克<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c1002" n="0490c1002"/><anchor xml:id="beg0490c1002" n="0490c1002"/>己<anchor xml:id="end0490c1002"/>。曰。恁么则克<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c1003" n="0490c1003"/><anchor xml:id="beg0490c1003" n="0490c1003"/>己<anchor xml:id="end0490c1003"/>名为<persName>佛</persName>。师 <lb ed="X" n="0490c11"/><lb ed="R049" n="0732b02"/>曰。纵不成<persName>佛</persName>。也是善人君子。曰。不克<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c1101" n="0490c1101"/><anchor xml:id="beg0490c1101" n="0490c1101"/>己<anchor xml:id="end0490c1101"/>时如何。师 <lb ed="X" n="0490c12"/><lb ed="R049" n="0732b03"/>曰。三涂苦百端。曰。克<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c1201" n="0490c1201"/><anchor xml:id="beg0490c1201" n="0490c1201"/>己<anchor xml:id="end0490c1201"/>时如何。师曰。三身四智。八 <lb ed="X" n="0490c13"/><lb ed="R049" n="0732b04"/>解六通。曰。讲师答语为甚么与禅不同。师曰。你唤 <lb ed="X" n="0490c14"/><lb ed="R049" n="0732b05"/>甚么作禅作讲。曰。讲即高谈阔论。禅即棒喝交驰。 <lb ed="X" n="0490c15"/><lb ed="R049" n="0732b06"/>师曰。正是辩空花之浓淡。较兔角之短长。曰。如何 <lb ed="X" n="0490c16"/><lb ed="R049" n="0732b07"/>是到家一句。师曰。听说山偈。妙性人皆具一个。缘 <lb ed="X" n="0490c17"/><lb ed="R049" n="0732b08"/>何东问复西慕。<persName>佛</persName>虽三止不须言。也是人情不会 <lb ed="X" n="0490c18"/><lb ed="R049" n="0732b09"/>做。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0490c19"/><lb ed="R049" n="0732b10"/> <lb ed="X" n="0490c20"/><lb ed="R049" n="0732b11"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>法花大意卷上</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0478b0101" to="#end0478b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0478b2001" to="#end0478b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0478c1001" to="#end0478c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0479a0801" to="#end0479a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0479b2301" to="#end0479b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0479b2401" to="#end0479b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0479c0701" to="#end0479c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0479c2301" to="#end0479c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0479c2401" to="#end0479c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0480b0201" to="#end0480b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0480b2101" to="#end0480b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0480b2201" to="#end0480b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0481b1201" to="#end0481b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0481b2201" to="#end0481b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0481c1301" to="#end0481c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0481c2401" to="#end0481c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0483b1401" to="#end0483b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0483b1601" to="#end0483b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0483c1501" to="#end0483c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0483c2201" to="#end0483c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0484b0501" to="#end0484b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0484c1101" to="#end0484c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0484c1501" to="#end0484c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0484c1601" to="#end0484c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0484c1602" to="#end0484c1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0484c1701" to="#end0484c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0485a1301" to="#end0485a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0485a1601" to="#end0485a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0485b0401" to="#end0485b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0486a0901" to="#end0486a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0488a0401" to="#end0488a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0488c1101" to="#end0488c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0488c2401" to="#end0488c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0489a2401" to="#end0489a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0490a0101" to="#end0490a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0490a1801" to="#end0490a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0490c0301" to="#end0490c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0490c0501" to="#end0490c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0490c0502" to="#end0490c0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0490c1001" to="#end0490c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0490c1002" to="#end0490c1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0490c1003" to="#end0490c1003"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0490c1101" to="#end0490c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0490c1201" to="#end0490c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0478b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0478b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0478b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0478b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0478c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0478c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0479a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0479a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0479b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0479b2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0479b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0479b2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0479c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0479c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0479c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0479c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0479c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0479c2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0480b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0480b0201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0480b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0480b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0480b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0480b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0481b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0481b1201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0481b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0481b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0481c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0481c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0481c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0481c2401">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0483b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0483b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0483b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0483b1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0483c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0483c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0483c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0483c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0484b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0484b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0484c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0484c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0484c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0484c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0484c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0484c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0484c1602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0484c1602">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0484c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0484c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0485a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0485a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0485a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0485a1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0485b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0485b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0486a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0486a0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0488a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0488a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0488c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0488c1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0488c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0488c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0489a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0489a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0490a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490a0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0490a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490a1801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0490c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c0301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0490c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0490c0502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c0502">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0490c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0490c1002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c1002">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0490c1003" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c1003">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0490c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0490c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c1201">己【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>